نقش آیت‌الله بروجردی در مواجهه با دگرسازی گفتمان سلفی در جهان اسلام

نویسندگان
doi
10.22034/ipr.2026.557139.2332
چکیده

هم ‎ زمان با دوره مرجعیت آیت ‎ الله ‎ العظمی بروجردی Š گفتمان سلفی ‎ گری تکفیری در بخش ‎ هایی از جهان اسلام بازتولید شد. گفتمان مذکور، به ‎ جای تمرکز بر «دگر» خارجی، تشیع را دگر اصلی خود تعریف می ‎ کرد. هدف این مقاله واکاوی و تبیین چگونگی نقش ‎ آفرینی آیت ‎ الله ‎ العظمی بروجردی Š در مواجهه نرم و ساختاری با گفتمان سلفی ‎ گری تکفیری است. ازاین ‎ رو سؤال اصلی مقاله عبارت است از: «آیت ‎ الله ‎ العظمی بروجردی Š چگونه مانع دگرسازی تشیع توسط گفتمان سلفی ‎ گری تکفیری شد؟» فرضیه مقاله این ‎ گونه صورت ‎ بندی شده است: «آیت ‎ الله ‎ العظمی بروجردی Š با استناد به حدیث ثقلین و برجسته ‎ سازی اشتراکات عقیدتی و عملی مذاهب مختلف اسلامی، با اندیشه تقریب مذاهب، مانع برجسته ‎ سازی اختلاف ‎ نظرهای گفتمان سلفی تکفیری علیه تشیع شدند». نتیجه اقدامات ایشان به ‎ ویژه فقه تقریب موجب همزیستی تشیع و اهل تسنن بود و به این صورت بسترهای دگرسازی گفتمان سلفی ‎ گری تکفیری علیه تشیع را با ارتباطات بسیار نزدیک با مرجعیت فکری- دینی الازهر برای چندین دهه به حداقل رسید.