تحلیل پساساختارگرایانه فمینیستی گفتمان به مثابه یک روش کیفی

نویسندگان

1 دانشیارگروه علوم اجتماعی دانشگاه گیلان

2 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه گیلان

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه گیلان.

4 دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی فرهنگی گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم اجتماعی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

5 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه گیلان

doi
10.30465/os.2024.47598.1947
چکیده

تحلیل گفتمان، یکی از انواع روش‌های کیفی و گرایشی بین رشته‌ای در علوم اجتماعی است که در پی تغییرات گسترده علمی-معرفتی در رشته‌های گوناگون علوم اجتماعی و انسانی، علاقمند به مطالعه نظام-مند ساختار، کارکرد و فرآیند تولید گفتار و نوشتار است. بر اساس تعاریف مختلف گفتمان، تحلیل‌های گوناگونی در مقام روش ارائه شده است که از بین آن‌ها تحلیل گفتگو و تحلیل انتقادی گفتمان به لحاظ تاریخی، روش‌های غالب بوده‌اند. این پژوهش بر آن است تا به معرفی روی‌کرد تحلیل پساساختارگرایانه فمینیستی گفتمان به عنوان یکی از روش‌های کمابیش جدید و در واقع نسل چهارم تحلیل گفتمان بپردازد که به شکلی روزافزون مورد اقبال پژوهش‌گران قرار گرفته است. این روی‌کرد، بر اساس اصول فمینیسم پساساختارگرایانه بنیان نهاده شده است و از اصولی نظیر خودبازاندیشی، روی‌کرد واسازانه و تمرکز فمینیستی پیروی می‌نماید. در روی‌کرد مزبور، منابع داده‌های گوناگونی مد نظر بوده‌اند که از آن جمله می‌توان به انواع متون گفتاری و نوشتاری و نیز طیف صداهای گوناگون نام برد که در این زمینه از پلی-فونی (چندصدایی) و هتروگلوسیا بهره گرفته است. این روی‌کرد، در تحلیل متون نیز از ابعادی نظیر هم-زمانی-در زمانی، دلالت‌های ضمنی و آشکار و بینامتنیت بهره می‌برد.

کلیدواژه‌ها