فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

«راهبرد توسعه خوشه ای» یکی از الگوهای موفق سازمان‏دهی «بنگاه‏های کوچک و متوسط» است که قریب به سه دهه بیش ترین نقش را در «توسعه منطقه ای» کشورهای مختلف ایفا نموده است. این مفهوم اولین بار تحت عنوان «تئوری خوشه صنعتی» توسط مایکل پورتر در سال 1990 از دانشگاه‏هاروارد تعریف و منتشر شد. محققان و پژوهشگران بعد از وی، تئوری خوشه را در بخش‏ها و فعالیت‏های مختلف از صنایع با تکنولوژی بالا گرفته تا محصولات جنگلی و زیربخش‏های خدمات از جمله گردشگری به کار گرفتند. این مقاله ابتدا به بررسی مبانی و چارچوب نظری خوشه گردشگری پرداخته و با مبنا قراردادن «مشخصه‏های چهارگانه خوشه، یعنی «تمرکز جغرافیایی»، «تمرکز بخشی»، «روابط همکاری» و «چالش‏ها و فرصت‏های مشترک» کسب و کارهای گردشگری به امکان سنجی خوشه گردشگری در شهرستان بندر انزلی پرداخته است. روش تحقیق اسنادی و میدانی بوده است. از فنون «نسبت های مکانی»و «ماتریس همکاری» به ترتیب برای «تحلیل تمرکز جغرافیایی و بخشی» و «روابط همکاری بین واحدهای کسب و کار» و از «پرسشنامه و فرم‏های مخصوص مصاحبه» برای تحلیل چالش‏ها و فرصت‏های مشترک کسب و کارها بهره گرفته شده است. یافته‏ها نشان می‏دهد اقتصاد بخش گردشگری در شهرستان بندر انزلی «پایه» بوده و از نسبت مکانی 02/1 برخوردار است، کسب و کارها دارای چالش‏ها و فرصت‏های مشترک بوده اما روابط همکاری بین بنگاهی و بین صنفی نسبتاً ضعیف است. در پایان «نقشه خوشه‏ی»شناسایی شده ترسیم و راهبردهایی بر مبنای شرایط فعلی و فرصت‏های آتی برای توسعه خوشه گردشگری ارایه شده است.