تحلیل سیستماتیک راهکارهای بهینه‌سازی مصرف انرژی در محیط‌های شهری: چارچوبی برای مدیریت توسعۀ اصفهان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری، دانشکده معماری وشهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

2 استادیار دانشکده معماری وشهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

doi
10.22108/ue.2025.147403.1332
چکیده

ساختمان‌ها سهم زیادی در تولید انرژی و تولید دی‌اکسید کربن دارند. بر این اساس، متخصصان به دنبال استفاده از راهکارهایی برای کاهش این امر هستند و در این راستا، بر استفاده از راهبردهای طراحی سازگار با محیط‌زیست متمرکز شده‌اند. در این راستا، هدف پژوهش حاضر تحلیل سیستماتیک راهکارهای بهینه‌سازی مصرف انرژی در محیط‌های شهری به عنوان چارچوبی برای مدیریت توسعۀ اصفهان است. پژوهش حاضر از نوع مروری است و برای جمع‌آوری داده‌ها از روش مرور سیستماتیک ادبیات و برای تحلیل آنها از شیوۀ تحلیل محتوا استفاده شده است. جامعۀ آماری شامل منابع سال‌های 2011 تا 2023 است. روش پژوهش حاضر مبتنی بر مرور سیستماتیک ادبیات است که متشکل از پنج مرحله از جمله تعریف، جست‌وجو، انتخاب، تحلیل و سنتز است. بر اساس یافته‌های پژوهش، در مجموع 17 مؤلفه در خصوص راهکارهای بهینه‌سازی مصرف انرژی در محیط‌های شهری از جمله نمای دوپوسته؛ جهت‌گیری ساختمان؛ فرم ساختمان؛ بهینه‌سازی ضخامت عایق دیوار؛ بهینه‌سازی نسبت دیوار به پنجره؛ بهینه‌سازی ضخامت پنجره؛ حسگر شبکۀ بی‌سیم؛ ارتفاع دیوار؛ وجود ساختمان مجاور؛ مصالح بام؛ آسایش حرارتی؛ سرمایش و گرمایش غیرفعال؛ برنامه‌‌ریزی مبتنی بر انرژی برای یک سایت؛ منابع انرژی جایگزین؛ بهینه‌سازی چندهدفه؛ نور و سایبان استخراج شده‌اند. همچنین، در این پژوهش، جهت‌گیری ساختمان‌های مسکونی گروه ج به عنوان مؤلفۀ  تأثیرگذار بر کارایی انرژی در شهر اصفهان بررسی شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد پتانسیل صرفه‌جویی انرژی با جهت‌گیری مناسب ساختمان‌های مسکونی آپارتمانی گروه ج در اقلیم اصفهان برای مصرف انرژی کل 32 درصد است و جهت‌گیری بهینۀ ساختمان در شهر اصفهان از نظر مصرف انرژی‌، جهت‌گیری جنوبی است.