واکاوی مفهوم مشروعیت حکومت بررسی مقایسه ای؛ دیدگاههای توماس آکوئیناس و خواجه نصیرالدین طوسی

نویسندگان
doi
چکیده

از مسائل مهم سیاست، مشروعیت حکومت و تلاش برای تأیید و تصدیق آن است. این مقاله، در صدد بررسی دیدگاه دو اندیشمند و متکلم بزرگ قرن سیزدهم، توماس آکوئیناس قدیس و خواجه نصیرالدین طوسی دربارۀ مشروعیت حکومت است (مسئله)؛ موضوعی که تاکنون مورد بررسی قرار نگرفته است. با توجه به پرورش آکوئیناس در سنت مسیحی– اروپایی و خواجه نصیرالدین طوسی در سنت اسلامی– ایرانی در پی پاسخ به این پرسش دارد که اندیشه ‌ های این دو متکلم در مورد مشروعیت حکومت، چه مبنا و صورتی دارد؟(سؤال) این اصطلاح، به واسطه برداشت ‌ های مفهومی متضاد در دیدگاه نظریه ‌ پردازان مختلف، جلوه ‌ ها و معانی متفاوتی یافته است، در نتیجه، این مقاله از نوع اکتشافی بوده و برای آن فرضیه ‌ ای ارائه نشده است(فقدان فرضیه). از این رو، مقصد مقاله پیش رو، بررسی برداشت ‌ های دو اندیشمند بزرگ دینی، بدون هرگونه ارزشیابی دیدگاه ‌ های آنان است(هدف). داده ‌ های پژوهش، بر مبنای روش کتابخانه ‌ ای و اسنادی،گردآوری شد و در چهارچوب روش تطبیقی به عنوان نتیجه، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت(روش). با وجود مشابهت چشمگیر در مبانی نظری آکوئیناس و خواجه به دلیل مبانی الهی، دیدگاه این دو در قطب مخالف یکدیگر قرار دارد، بنابراین، می ‌ توان گفت: مفهوم ‌ سازی مشروعیت حکومت وابسته به زمینه ‌ ای است که مفهوم ‌ سازی در آن رخ میدهد(یافته).