اثرات ناشی از هم خونی در صفات مربوط به رشد در گوسفندان ایران : مطالعه فراتحلیلی

نویسندگان
doi
10.22034/as.2026.69876.1793
چکیده

زمینه مطالعاتی: انتخاب دام بر اساس ارزش اصلاحی، منجر به افزایش پیشرفت ژنتیکی می‌شود اما به طور هم زمان منجر به افزایش نرخ هم‌خونی نیز می‌شود. در مطالعات متعدد مقادیر مختلفی برای اثر افت ناشی از هم‌خونی بر صفات مختلف ذکر شده است، که معمولا شرایط آزمایشی و اندازه محدود نمونه، سبب کاهش اعتماد به نتایج به دست آمده می‌گردد. ‌در چنین مواردی یک مطالعه فراتحلیلی با به کاربردن قواعد آماری مناسب از طریق تجمیع مطالعات پیشین، نتایج مطالعات انفرادی را به نتایجی با صحت بالاتر تبدیل می‌کند. هدف: پژوهش حاضر اجرای یک مطالعه فراتحلیلی به منظور بررسی افت ناشی از هم‌خونی بر صفات رشد در نژادهای گوسفند ایرانی بود. روش کار: در پژوهش حاضر، از اطلاعات 31 مقاله علمی برای انجام فراتحلیل استفاده شد. صفات مورد برر‌سی شامل وزن‌های‌ تولد، شیرگیری، شش ماهگی، نه ماهگی و یک سالگی بودند. اطلاعاتی شامل تعداد نمونه و ضریب تابعیت وزن بدن در سنین مختلف با افزایش هم‌خونی برای انجام آنالیز مورد استفاده قرار گرفتند. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده از مدل اثرات تصادفی استفاده شد و نتایج فراتحلیل با بکار بردن نرم افزار CMA نسخه 3 گزارش گردید. نتایج: با توجه به نتایج بدست آمده، دامنه شاخص I2 برای مدل اثرات ثابت از 83/82 تا 54/98 بود که در نتیجه ، از مدل اثرات تصادفی برای بیان نتایج فراتحلیل استفاده شد. با توجه به نتایج میزان همبستگی برآورد شده بین میزان هم خونی و عملکرد برای وزن تولد 0.001- ، برای وزن شیرگیری 0.02- ، برای وزن شش ماهگی 0.046- ، برای وزن نه ماهگی 0.043- و برای وزن یک سالگی 0.09- محاسبه شد. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که افت ناشی از هم‌خونی بر صفات وزن تولد، شیرگیری و شش ماهگی اثر معناداری نبود، در صورتی که به طور بسیار معنی‌داری سبب افت در صفات وزن نه ماهگی و یک سالگی در گوسفندان ایرانی می‌شود. بنابراین انتخاب راهبرد‌های آمیزشی مناسب در گله جهت کنترل هم خونی و جلوگیری از افت ناشی از آن در نه ماهگی و یکسالگی اهمیت فراوانی دارد و باید مد نظر قرار گیرد