فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قدمت گفت­وگو به آغاز سخن‌گفتن و مکالمة بشر برمی­گردد. نخستین گفت­وگو با عمل همراه بوده است. از این رو، درام که ماهیتی کنشی دارد، بیانگری خود را در قالب گفت­وگو یافته است. گفت‌وگو در نمایشنامه یا فیلم، یک گفتار دراماتیک خیالی است که همة موارد اضافة گفت­وگو را حذف می­کند. این نوع گفت­وگو، مجموعة مشخصی از اهداف و زمان محدودی را برای رسیدن به آن‌ها دارد. از کارکردهای گفت­وگوی دراماتیک، عمق بخشیدن به شخصیت­ها و پیشبرد طرح است. این ویژگی می­تواند در داستان هم کارکرد داشته باشد؛ یعنی در عین تفاوت میان عنصر گفت­وگو در داستان و درام؛ یک اثر داستانی می­تواند واجد گفت­وگوی دراماتیک باشد که این موضوع به معنای داشتن ظرفیت نمایشی و قابلیت اقتباسی است. در این پژوهش، دو رمان برة گمشدة راعی از هوشنگ گلشیری و وسوسه از گراتزیا دلددا به شیوة تطبیقی از منظر دیالوگ دراماتیک بررسی شده­اند. شیوة پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و به روش کتابخانه­ای و اسنادی است. بررسی این عنصر برجستة نمایشی، ضمن تأیید ظرفیت نمایشی این دو اثر، نشان داد که در این دو رمان، گفت‌وگو از عناصر مورد نظر این نویسندگان بوده و بر بار دراماتیک آثار آن‌ها افزوده است. با این اوصاف می‌توان به این دو اثر به عنوان منبعی برای اقتباس سینمایی یا نمایشی نگاه کرد.