فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: مجمع‌الخواص یکی از تذکره‌های عصری دهۀ اول قرن 11ق است که صادقی افشار آن را در معرفی و سرگذشت شاعران نیمۀ دوم قرن 10ق و نیمۀ اول سدۀ 11ق به زبان ترکی جغتایی تألیف و محتوای اصلی آن را در هشت مجمع تنظیم کرده است. عبدالرسول خیامپور مجمع‌الخواص را در سال 1327ش همراه با ترجمۀ فارسی آن منتشر کرده و اخیراً هم سجاد حسینی بخش‌های ترجمه‌نشدۀ آن را به فارسی برگردانده است که در این مقاله ترجمۀ گزینشی او بر اساس نظریۀ معادل‌یابی کتفورد بررسی تطبیقی شده است. روش پژوهش: شیوۀ این تحقیق کتابخانه‌ای و نظری است و ترجمۀ فارسی حسینی از مجمع‌الخواص با متن ترکی جغتایی آن مقایسۀ تطبیقی شده است.یافته‌ها: مترجم مجمع‌الخواص به‌جای پایبندی به قاعدۀ معادل‌یابی که ارتباط و تناسب بیشتری بین دو متن مبدأ و مقصد برقرار می‌کند، به قاعدۀ جایگزینی یا تغییرات صوری لغوی و دستوری در ترجمه پرداخته، اما معادل-های جایگزین او نیز عمدتاً با متن مبدأ تطابق چندانی ندارند، چنانکه بیشتر اشکالات او به خیامپور در ترجمۀ خودش هم نفوذ یافته است. نتیجه‌گیری: بخش اعظمی از ترجمۀ حسینی متکی بر تغییرات لغوی است و معادل‌های او یا برگرفته از ریشۀ کلمات ترکی نیست یا معنا و مفهوم درستی ندارد. حسینی با اتکای بر تغییرات دستوری نیز گاه برخی از کلمات، جملات و ابیات متن مبدأ را ترجمه نکرده و گاهی نیز واژگانی را به متن ترجمۀ خود افزوده است. ترجمۀ او از اشعار ترکی هم تفاوت بسیاری با مفهوم اصلی متن ترکی دارد. از طرفی برخی از نقص‌ها و خطاهای چاپ