خودکارآمدی و آمادگی زنان برای کاهش مصرف اختیاری نمک
نویسندگان
1 مربی گروه بهداشت و پزشکی اجتماعی- دانشکده پزشکی دانشگاه شاهد
2 گروه آمار زیستی - دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
3 گروه بهداشت و پزشکی اجتماعی- دانشکده پزشکی دانشگاه شاهد
4 گروه بهداشت و پزشکی اجتماعی- دانشکده پزشکی دانشگاه شاهد- مربی- علوم بهداشتی در تغذیه
doi
چکیده
مقدمه و هدف: بین دریافت زیاد نمک با افزایش خطر بسیاری از بیماریهای غیرواگیر رابطۀ مستقیم وجود دارد. هدف از این مطالعه تعیین خودکارآمدی و آمادگی زنان برای کاهش مصرف اختیاری نمک بود. مواد و روشها: این مطالعۀ مقطعی در سال 1394 با استفاده از پرسشنامۀ خودایفا بر روی 561 زن مراجعهکننده به واحدهای مراقبت زنان شهر تهران انجام شد. پرسشنامه حاوی سؤالات آگاهی درمورد رابطۀ نمک با بیماریها، مواجهه با کاهش مصرف، مصرف اختیاری نمک، مراحل تغییر، خودکارآمدی و وضعیت دموگرافیک زنان بود. دادهها با تستهای آماری کایدو، آنالیز واریانس و رگرسیون لجستیک تجزیهوتحلیل شد. نتایج: میانگین سن زنان 1/10± 21/36 سال بود و 8/39درصد آنها با کاهش مصرف نمک مواجه بودند. هنگام پختن غذا 6/81درصد زنان همیشه یا اغلب اوقات به غذا نمک اضافه میکردند. یکسوم زنان در مرحلۀ پیشتفکر و 2/41درصد درمرحلۀ آمادگی برای کاستن از مصرف نمک بودند. مرحلۀ تغییر با افزایش امتیاز خودکارآمدی افزایش مییافت (42/0=r و001/0>p). خودکارآمدی و مواجهه با محدودیت مصرف نمک مهمترین عوامل تعیینکنندۀ آمادگی زنان برای تغییر رفتار مصرف اختیاری نمک بود (بهترتیب 14/1- 06/1=CI 95درصد، 1/1=OR با 001/0>p و 42/2-03/1=CI95درصد، 58/1=OR با 038/0>p). نتیجهگیری: نتایج نشان داد، مصرف نمک برای تهیۀ غذا توسط زنان زیاد است و کمتر از نیمی از زنان آمادۀ تغییر رفتار هستند. بهطورکلی با افزایش خودکارآمدی، زنان در مراحل بالاتر تغییر رفتار قرار میگرفتند. از آنجا که خودکارآمدی برای شروع و حفظ تغییر رفتار اهمیت دارد، در توانمندسازی زنان برای کاهش مصرف نمک میبایستی بر افزایش خودکارآمدی و نیز مهارتهای جایگزینی نمک با طعم دهندههای سالم تأکید شود.