تأثیر فرهنگ فارسی بر ادبیات عرب با درنگی در شعوبی‌گری ابن یسار

نویسندگان

1 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران.

2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران

3 دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22103/jcl.2026.26149.3888
چکیده

چکیده راه‌های انتقال فرهنگ و ادبیات ایران زمین در زبان و ادبیات عربی بی‌شمار است؛ از این میان می‌توان به نقش شاعران عرب ایرانی چونان اسماعیل‌‌بن‌‌یسار اشاره کرد که با سیاست و ترفند شعوبی‌گری‌اش نقش مهمی در انتقال فرهنگ ایرانی به ادبیات عرب داشته است؛ وی با تفاخر به اجداد کسروی‌اش و برشمردن افتخارات فرهنگ ایرانی همانند احترام به حقوق زن، توانسته است تأثیر فرهنگ ایرانیان را در قالب الفاظ و واژگان و نیز مفاهیمی چون حکمت، ضرب‌المثل، آیین دوستی و مهرورزی و ... آشکار سازد؛ علاوه بر آن ابن یسار با صراحت بیان و لهجه تهاجمی به مقصود مورد نظر خویش یعنی پررنگ کردن حضور فرهنگ ایرانیان در بنای زبان و ادبیات عربی، رسیده است. این جستار که مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای است و با روش توصیفی - تحلیلی انجام شده، کوشیده است تا با واکاوی اشعار شعوبی‌گری ابن یسار، به تأثیر فرهنگ ایرانی در زبان و ادبیات عربی و همچنین غنای فرهنگ ایرانیان اشاره کند، شاعر در این راستا با استمداد از زبان شعری، این تأثیرگذاری را دوچندان کرده است. کلیدواژه‌ها: اسماعیل‌بن‌یسار، شعوبی‌گری، فرهنگ فارسی، ادبیات عربی.

کلیدواژه‌ها