فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش تطبیقی با بررسی سبک هندی در شعر فارسی و جنبش شعر متافیزیک در ادبیات انگلیسی قرن هفدهم، نشان می‌دهد که دو سنت ادبی مستقل، علی‌رغم تفاوت‌های زبانی و فرهنگی و نبود ارتباط مستقیم، در واکنش به شرایط مشابه تاریخی ـ فرهنگی به نوآوری‌های موازی دست یافته‌اند. تحلیل متنی چهار محور اصلی این همگرایی را آشکار می‌سازد: مضمون‌سازی نو (از «معنی بیگانه» تا «استعاره بعید») به‌عنوان ابزار آشنایی‌زدایی؛ پارادوکس به‌مثابه شیوه‌ای معرفت‌شناختی؛ اغراق هنری با منطق درونی و کارکرد کشف‌گرانه؛ و ویژگی‌های باروک شامل پیچیدگی ساختاری، تضاد دراماتیک و شدت عاطفی. یافته‌ها، با تبیین نقش انقلاب علمی، تحولات مذهبی و تغییرات اجتماعی در شکل‌گیری این شباهت‌ها، نظریه‌ی «همگرایی موازی» را تأیید کرده و نشان می‌دهد که مدرنیته ادبی پدیده‌ای صرفاً غربی نیست. سبک هندی، به‌عنوان نمونه‌ای از «مدرنیته شرقی»، امکان صورت‌بندی اصول زیباشناختی فراملی همچون بیگانه‌سازی، پیچیدگی هنری و نوآوری استعاری را فراهم می‌آورد و چشم‌اندازی تازه برای تاریخ ادبیات جهانی با رویکردی شبکه‌ای ارائه می‌دهد.