بررسی تأثیر روش آبیاری بر برخی پارامترهای فیزیکوشیمیایی در لایه‌های خاک (مطالعه موردی: مزرعه زیتون مرکز تحقیقات سمنان)

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 گروه مهندسی آب دانشکده مهندسی زراعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

doi
چکیده

استفاده از روش‌های نوین آبیاری جهت مدیریت بهینه آب و جلوگیری از هدر رفت مواد غنی خاک بسیار حائز اهمیت می‌باشد. در پژوهش حاضر به بررسی تأثیر روش آبیاری (آبیاری قطره‌ای D98 و آبیاری سطحی F98) بر برخی پارامترهای فیزیکی و شیمیایی لایه‌های مختلف خاک مزرعه زیتون در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، که در سنوات گذشته به روش آبیاری سطحی آبیاری (F93) می‌گردید، پرداخته شد. بدین ترتیب دو قطعه زمین با مساحت 5/2 هکتار، که در مجاورت یکدیگر بودند و با دو روش فوق‌الذکر آبیاری می‌شدند، انتخاب شدند تا تأثیر این نوع از آبیاری‌ها بر برخی از مشخصات خاک شامل خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک طی سال‌های 93 و 98 در لایه‌های مختلف خاک مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد. نتایج حاکی از آن بود که روش آبیاری بر EC، CEC، OC و TNV لایه‌های مختلف خاک اثر بسیار معنی‌دار دارد ولی بر مقدار pH بدون اثر می‌باشد. سامانه D98 باعث افزایش شوری خاک لایه سطحی در مقایسه با تیمارهای F98 و F93 شد. دلیل این مهم را می‌توان ناشی از ناکافی بودن میزان آب آبشویی، بالا بودن تبخیر و در نتیجه انباشت نمک و املاح دانست. مقدار CEC لایه میانی تیمارD98 بیشتر از لایه سطحی و زیرین می‌باشد ولی در تیمار F98 به‌واسطه عمق زیاد آب در هر آبیاری، کاتیون‌ها به لایه‌های پایین منتقل شد. مقدار TNV در لایه‌های خاک در تیمار D98 بیشتر از تیمار F98 بود. با افزایش عمق خاک در تیمار D98، مقدار OC کاهش یافت. روش آبیاری بر مقدار Ɵm و ρb اثر بسیار معنی‌دار و بر مقدار Ɵv اثر معنی‌دار دارد. تیمار D98 به‌دلیل دور آبیاری کم باعث افزایش Ɵm و Ɵv و کاهش ρb لایه‌های خاک شد.