بررسی شوری خاک در سامانه آبیاری قطره‌ای زیرسطحی در باغات پسته کرمان

نویسندگان

1 دانشیار بخش آبیاری و فیزیک خاک، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

2 عضو هیئت علمی ، مؤسسه تحقیقات خاک و آب،

3 مربی پژوهش، مرکز تحقیقات، آموزش و منابع طبیعی کرمان

doi
چکیده

سامانه آبیاری زیرسطحی در باغات رو به توسعه بوده و ضروری است تغییرات شوری خاک در منطقه توسعه ریشه در این روش آبیاری بررسی شود. سه باغ پسته دارای سامانه آبیاری قطره‌ای‌ زیرسطحی آبیاری شده انتخاب و تغییرات شوری خاک با استفاده از مدل هایدروس دوبعدی بررسی شد. شوری خاک در لایه قرارگیری لوله آبده حداقل و با دور شدن از قطره‌چکان، شوری افزایش یافت. در شوری‌های زیاد آب آبیاری (5/8 دسی‌زیمنس بر متر) الگوی تغییرات شوری خاک در لایه‌های سطحی خاک افزایش یافته و این افزایش بالاتر از حد آستانه تحمل درخت پسته است. در شوری‌های آب آبیاری کم (5/2 و 5/3 دسی‌زیمنس بر متر)، تغییرات شوری در لایه سطحی خاک چندان زیاد نبوده و موجب تجمع نمک نشده است. متوسط شاخص ریشه میانگین مربعات خطای نرمال شده برای تغییرات شوری خاک اندازه‌گیری و شبیه‌سازی‌شده توسط مدل برابر 17 درصد و بیانگر کارایی مدل در شبیه‌سازی شوری خاک در آبیاری قطره‌ای‌ زیرسطحی است. به‌منظور جانمایی عمق کارگذاری لوله‌های آبده و قطره‌چکان‌ها در این سامانه شناسایی تغییرات شوری خاک و نیز عمق توسعه ریشه ضروری بوده و پاسخگوی اثر‌بخشی این سامانه بر بازده آبیاری، عملکرد و نهایتاً افزایش بهره‌وری آب کشاورزی است.