فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کمبود آب در ایران یکی از عوامل تهدیدکننده توسعه پایدار در سال‌های آینده بهشمار می‌رود. بر همین اساس در پژوهش حاضر تلاش گردید نقشه راهی برای مدیریت مصرف آب در نظام کشاورزی با تأکید بر توسعه پایدار با رویکردی آمیخته ترسیم گردد. جامعه موردمطالعه در مرحله کیفی که از روش داده‌بنیاد استفادهشده، 20 نفر از اساتید مدیریت، مدیران جهاد کشاورزی و فعالان حوزه آب در استان اردبیل که به روش‌های نمونه‌گیری هدفمند با روش ارجاع زنجیره‌ای (روش گلوله‌برفی) انتخاب شدند. در بخش کمّی نیز مطابق جدول مورگان 242 نفر و بر اساس روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای مورد مطالعه قرار گرفتند. داده‌های بدست‌آمده در پژوهش بعد از طی فرآیند کدگذاری‌های باز، محوری و انتخابی و استفاده از نرم‌افزار MaxQDA، در قالب 73 کدِ باز، 37 مفهوم، 8 مقوله و 6 طبقه بر اساس رویکرد سامان‌مند سازماندهی شدند. بر اساس نتایج حاصل از خروجی نرم‌افزار Smatr PLS، هماهنگی بین سازمآنهای دولتی و تشکل‌های مردمی در مدیریت منابع آب؛ سیستم هشدار اولیه برای زیرساخت‌های آبی؛ مدیریت زمان آبیاری؛ اجرای عدالت در دسترسی به آب کشاورزی برای همه کشاورزان و همچنین تغییر نگرش و دیدگاه عموم مردم نسبت به آب بهعنوان اثرگذارترین شاخص‌ها در الگوی طراحی‌شده شناسایی شدند. بر اساس نتایج پژوهش، تغییر الگوی کشت، مدیریت زمان آبیاری، کنترل سطح برداشت از آبهای زیرزمینی، استفاده از تکنولوژی‌های نوین و همچنین اعمال سیاست‌های تشویقی و تنبیهی از جمله پیشنهاداتی است که در ارتباط با مدیریت مصرف آب در نظام کشاورزی می‌توان ارائه نمود.