بررسی تأثیر تحریم‌های اقتصادی و نااطمینانی نرخ ارز بر جذب FDI در ایران: رویکرد فازی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 استاد گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 استادیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.29252/jem.2021.219939.1560
چکیده

امروزه سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی یک عامل مهم در ایجاد تحولات اقتصادی برای همه‌ی کشورها به ویژه کشور‌های در حال توسعه محسوب می‌شود. لذا با توجه به اهمیت جذب سرمایه‌های خارجی در اقتصاد ایران، مطالعه حاضر تأثیر تحریم‌های اقتصادی و نااطمینانی نرخ ارز  بر جذب FDI در ایران را با استفاده از الگوی رگرسیون فازی در طی دوره 1397-1370 مورد بررسی قرار داده است. نتایج نشان داد که تحریم‌های با شدّت زیاد که اکثرا تحریم‌های اقتصادی و همه‌جانبه بوده‌اند (مانند تحریم بانک مرکزی و تحریم فروش نفت ایران) در مقایسه با تحریم‌های با شدّت کم، به مراتب تأثیر عمیق‌تری بر جریان ورودی سرمایه به کشور داشته‌اند. همچنین نشان داده شد که اصلی‌ترین مانع جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در ایران، تحریم‌های با شدّت زیاد است که بر سایر عوامل سایه افکنده و انگیزه‌های سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در ایران را به شدّت کاهش داده است. همچنین بر اساس دیگر یافته‌ها، نااطمینانی نرخ ارز اثری منفی بر جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی دارد. این یافته مؤید این نکته است که نااطمینانی وسیع نرخ ارز در اقتصاد ایران، محیط نااطمینانی را برای تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاران ایجاد کرده است.