کیفیّت بازنمایی نیازهای اساسی در زنانه‌سرایی‌های فروغ فرخزاد و کژال احمد (خوانشی تلفیقی بر پایۀ نظریة انتخاب گلاسر)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

doi
10.22103/jcl.2024.24377.3796
چکیده

بازنمایی دلالت‌های مبتنی بر نیازهای پنجگانه در اشعار فروغ فرخزاد و کژال احمد، جهانی مطلوب را در مقیاسی فراتر از نیازهای فردی ترسیم می‌کند؛ پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی- تحلیلی و بر پایۀ روش کیفی، نظریه انتخاب گلاسر را به عنوان پشتوانۀ تفسیری تحقیق به کار گرفته است تا با بررسی اشعار فروغ فرخزاد و کژال احمد تلاش کند که ارتباط بین دلالت‌های بیانی آنان و جهان مطلوب و ایده‌آل‌شان را از نظر اعتقادی، هویتی و کلامی تحلیل کند و نحوه تبلور نیازهای اساسی را در زنانه‌سرایی‌های این دو شاعر نشان دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد که نخست، جهان مطلوب این دو شاعر، در قالب سه مؤلفه اصلی افراد، اشیاء و باورها، به ویژه در تقابل و تناظر با گفتمان‌های مردسالارانه شکل گرفته و بر بنیاد اعتراض به برخی قراردادها و محدودیت‌های اجتماعی استوار است. دوم این‌که دال مرکزی و کیفیت برتر جهان مطلوب فروغ و کژال، نیاز به عشق و تعلق خاطر است که با وجوه انتقادی و اعتراضی شعر آنان پیوندی ناگزیر دارد و این نیاز، انتخاب برتر آنان برای کسب آزادی، قدرت، و بقا در جامعه‌ای است که هویت زنانه را به چالش می‌کشد.