فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و هدف: استرس‌های روانی- اجتماعی،  از متغیرهای تعیین کننده «عدالت در سلامت»؛ و  یکی از عوامل ایجاددکنندۀ مشکلات بالینی در سلامت عمومی اغلب جوامع به‌شمار می‌روند. این استرس‌ها می‌توانند سبب ایجاد و تشدید بسیاری از بیماری‌ها، از قبیل بیماری‌های قلب و عروق گردند. مطالعات نشان می‌دهند که این‌گونه استرس‌ها تولید رادیکال‌های آزاد را القا می‌کند و پیدایش استرس اکسیداتیو را سبب می‌شوند. همان‌طور که ورزش منظم و کاهش استرس روش‌های مؤثری برای کاهش مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی‌‌عروقی هستند، عدم فعالیت جسمی و چاقی به‌عنوان عوامل خطرساز ابتلا به این بیماری‌ها هستند. مواد و روش‌ها: پنجاه سر موش صحرایی به‌طور تصادفی به پنج گروه تقسیم شدند: گروه کنترل (Sham)، گروه نارسایی قلبی (ISO)، گروه استرس روانی‌اجتماعی + نارسایی قلبی (SS+ISO)، گروه ورزش + نارسایی قلبی (Ex+ISO) و گروه استرس روانی‌اجتماعی + ورزش + نارسایی قلبی (SS+Ex+ISO). استرس روانی‌اجتماعی به‌شکل تعویض هم‌خانۀ حیوان صورت گرفت. رت‌های گروه ورزش به‌مدت چهار هفته، پنج روز در هفته بر روی تردمیل دویدند. نارسایی قلبی با تزریق زیرجلدی  mg/kg130 ایزوپروترنول القا گردید. شاخص‌های دینامیک قلب شامل FS، LVESD، LVEDD، LVPWT و EF جهت ارزیابی شدت نارسایی قلبی، توسط اکوکاردیوگرافی مورد بررسی قرار گرفت و سطوح سرمی MDA، PAB به‌عنوان شاخص‌های اکسیداتیو و نیز کورتیکوسترون اندازه‌گیری شد. نتایج: استرس روانی‌اجتماعی سبب افزایش سطح سرمی MDA، PAB و کورتیکوسترون و نیز شاخص LVEDd و کاهش در شاخص‌های EF و FS و LVPWT گردید (P<0.05). اثرات حفاظتی ورزش منظم در گروه SS+Ex+ISO با کاهش در سطح سرمی MDA،PAB ، کورتیکوسترون، LVEDd و نیز افزایش در شاخص EF و FS در مقایسه با گروه SS+ISO مشخص شد (P<0.05). نتیجه‌گیری: استرس روانی‌اجتماعی می‌تواند سبب اختلال در شاخص‌های دینامیک قلب در زمینۀ نارسایی قلبی، افزایش شاخص‌های استرس اکسیداتیو، افزایش سطح سرمی کورتیکوسترون گردد. برنامۀ ورزشی منظم توانست بخشی از اثرات مخرب ناشی از استرس عدم ثبات اجتماعی را تعدیل نماید، بنابراین به‌منظور تجربۀ زندگی سالم‌تر علاوه بر کاهش عوامل ایجادکنندۀ استرس‌های گوناگون، ورزش منظم همواره توصیه می‌گردد.