مقایسه شاخص‎های بهره‎وری فیزیکی و اقتصادی محصولات عمده زراعی در شهرستان‎های استان مازندران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

doi
10.22034/wmaj.2025.207526
چکیده

در جهان امروز، مشکلات مربوط به کشاورزی، امنیت غذایی، منابع آب و بهره‌وری به عنوان چالش‌های اساسی برای جوامع بین‌المللی مطرح شده‌اند. آب به عنوان یکی از عوامل اساسی در کشاورزی و تولید غذا اهمیت ویژه‌ای دارد.مطالعه حاضر با هدف ارزیابی شاخص‎های بهره‎وری فیزیکی و اقتصادی محصولات عمده زراعی در شهرستان‎های(22) استان مازندران با استفاده از داده‎های مقطعی 02-1401 و تکمیل 2500 پرسشنامه با استفاده از روش خبرگان توسط محقق انجام گردید. طبق نتایج به دست آمده مشخص شد، بالاترین میزان بهره‎وری آب در محصول گندم در شهرستان آمل برابر با 9/1 کیلوگرم بر مترمکعب، در محصول جو در شهرستان قائم‎شهر برابر با 33/2 کیلوگرم بر مترمکعب، در محصول شلتوک در شهرستان بهشهر برابر با 92/0 کیلوگرم بر مترمکعب، در محصول کلزا در شهرستان بابل و قائم‎شهر برابر با 45/0 کیلوگرم بر مترمکعب، در محصول یونجه در شهرستان چالوس برابر با 87/0 کیلوگرم بر مترمکعب و در محصول شبدر در شهرستان رامسر برابر با 89/1 کیلوگرم بر مترمکعب بوده است. همچنین بالاترین سود ناخالص و خالص اقتصادی در محصول برنج در شهرستان بهشهر به‎ترتیب برابر با 78546 و 73062 ریال بر مترمکعب و کمترین میزان این شاخص‎ها در محصول یونجه در شهرستان چالوس به ترتیب برابر با 6495 و 4020 ریال بر مترمکعب به دست آمد. با توجه به نتایج به دست آمده می‎توان به سیاست‎گذران پیشنهاد نمود تا در مناطق شرق و مرکز استان مازندران محصولاتی مانند گندم، جو، کلزا و شلتوک(بیشتر در مرکز مثل شهرستان‎های آمل و بابل) کشت شده و در غرب استان مازندران محصولات آب‎‌بری مثل یونجه و شبدر کشت گردد.