تاثیر عصارههای برگ چنار، برگ دافنه، برگ و پوست سبز میوه گردو بر نماتد ریشه گرهی Meloidogyne javanica
نویسندگان
doi
10.22034/arpp.2026.21947چکیده
نماتدهای مولد گره ریشه ( Meloidogyne spp.) از مهمترین و مخربترین عوامل بیماریزای محدودکننده رشد و عملکرد محصولات کشاورزی در سراسر جهان به شمار میروند. با توجه به پرهزینه بودن و صدماتی که روشهای شیمیایی بر محیطزیست و انسان دارند استفاده از راهکارهای جایگزین برای مدیریت نماتدها ضروری است. این تحقیق به منظور بررسی اثر کاربرد برخی از عصاره های گیاهی روی نماتد ریشه گرهی M. javanica در شرایط آزمایشگاهی و گلخانه و همچنین برخی شاخصههای رشدی گیاه گوجه فرنگی صورت گرفت. تیمارهای آزمایش شامل عصاره های برگ چنار، برگ دافنه، برگ و پوست سبز میوه گردو در پنچ غلظت 5/0%، 1%، 5/2%، 5% و 10% و نماتدکش اتمیک 1% و شاهد در شرایط آزمایشگاهی و غلظت 10 % همان ترکیبات در گلخانه روی گیاه گوجه فرنگی آلوده به نماتد بود. نتایج این تحقیق نشان داد که غلظت های مختلف عصاره ها در شرایط آزمایشگاه حداقل 8/2 برابر و حداکثر پنج برابر مرگ و میر لاروها را نسبت به شاهد افزایش دادند و حداقل 9% و حداکثر پنج برابر تفریخ تخم نماتد نسبت به شاهد کاهش یافت. همچنین عصاره پوست سبز میوه گردو و عصاره دافنه باعث مرگ و میر بیشتر لاروها و تفریخ تخم کمتر نماتد نسبت به عصاره چنار و برگ گردو شدند. در گلخانه تعداد گال، تعداد تخم در ریشه و تعداد لارو در خاک تحت تیمار عصاره های مختلف نسبت به شاهد با نماتد حداقل به ترتیب 62%، 71% و 52% کاهش یافتند. در مورد تاثیر عصاره های مختلف بر شاخص های رشد گیاهی همه عصاره ها باعث افزایش شاخص های رشدی گیاه نسبت به تیمار آلوده به نماتد بدون عصاره شدند.