تاثیر عصاره‌های برگ چنار، برگ دافنه، برگ و پوست سبز میوه گردو بر نماتد ریشه گرهی Meloidogyne javanica

نویسندگان
doi
10.22034/arpp.2026.21947
چکیده

نماتدهای مولد گره ریشه ( Meloidogyne spp.) از مهم‌ترین و مخرب‌ترین عوامل بیماری‌زای محدودکننده رشد و عملکرد محصولات کشاورزی در سراسر جهان به شمار می‌روند. با توجه به پرهزینه بودن و صدماتی که روش‌های شیمیایی بر محیط‌‌زیست و انسان دارند استفاده از راهکارهای جایگزین برای مدیریت نماتدها ضروری است. این تحقیق به منظور بررسی اثر کاربرد برخی از عصاره‏ های گیاهی روی نماتد ریشه گرهی M. javanica در شرایط آزمایشگاهی و گلخانه و همچنین برخی شاخصه‌های رشدی گیاه گوجه‏ فرنگی صورت گرفت. تیمارهای آزمایش شامل عصاره‏ های برگ چنار، برگ دافنه، برگ و پوست سبز میوه گردو در پنچ غلظت 5/0%، 1%، 5/2%، 5% و 10% و نماتدکش اتمیک 1%  و شاهد در شرایط آزمایشگاهی و غلظت 10 % همان ترکیبات در گلخانه روی گیاه گوجه ‏فرنگی آلوده به نماتد بود. نتایج این تحقیق نشان داد که غلظت‏ های مختلف عصاره ‏ها در شرایط آزمایشگاه حداقل 8/2 برابر و حداکثر پنج برابر مرگ و میر لاروها را نسبت به شاهد افزایش دادند و حداقل 9% و حداکثر پنج برابر تفریخ تخم نماتد نسبت به شاهد کاهش یافت. همچنین عصاره پوست سبز میوه گردو و عصاره دافنه باعث مرگ و میر بیشتر لاروها و تفریخ تخم کمتر نماتد نسبت به عصاره چنار و برگ گردو شدند. در گلخانه تعداد گال، تعداد تخم در ریشه و تعداد لارو در خاک تحت تیمار عصاره های مختلف نسبت به شاهد با نماتد حداقل به ‏ترتیب  62%، 71% و 52% کاهش یافتند. در مورد تاثیر عصاره های مختلف بر شاخص ‏های رشد گیاهی همه عصاره ‏ها باعث افزایش شاخص های رشدی گیاه نسبت به تیمار آلوده به نماتد بدون عصاره شدند.