فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در حال حاضر از مهم‎ترین چالش‌های دنیا، مسائل مرتبط با بخش کشاورزی، منابع آب و انرژی، بهره‎وری نهاده‌ها و انتشار گازهای گلخانه‎ای می‎باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی شاخص‎های بهره‌وری فیزیکی و اقتصادی آب و انرژی محصول خربزه در دو دشت تربت جام و تایباد بود. برای بررسی این شاخص‎ها در کشت خربزه از داده‎های سال زراعی 1402-1401 استفاده گردید. در این پژوهش برای جمع‎آوری اطلاعات از 200 پرسشنامه استفاده گردید که اطلاعات جمع‌آوری شده شامل مقدار مصرف نهاده‌ها و مقدار تولید بود. نتایج نشان داد که بیشترین انرژی ورودی مربوط به دشت تایباد و به میزان 44384 مگاژول در هکتار و بیشترین انرژی خروجی مربوط به دشت تربت جام و به میزان 41800 مگاژول در هکتار بود. همچنین بیشترین کارایی مصرف انرژی و بهره‌وری انرژی به ترتیب به میزان 988/0 و 520/0 کیلوگرم بر مگاژول مربوط به دشت تربت جام و بیشترین انرژی مخصوص به میزان 921/1 مگاژول بر کیلوگرم مربوط به دشت تایباد بود. نتایج حاکی از آن بود که بیشترین میزان بهره‌وری فیزیکی آب در دشت تربت جام و به میزان 63/4 کیلوگرم بر مترمکعب و کمترین آن در دشت تایباد و به میزان 15/3 کیلوگرم بر مترمکعب حاصل شد. همچنین نتایج بهره‎وری اقتصادی نشان داد که بهره‎وری اقتصادی دشت تربت جام به میزان 22785 تومان بر مترمکعب و بهره‎وری اقتصادی دشت تایباد به میزان 14390 تومان بر مترمکعب حاصل شد. نتایج حاصل برای انتشار گازهای گلخانه‌ای نشان داد که بیشترین انتشار گازهای گلخانه‌ای در دشت تایباد و کمترین آن در دشت تربت جام بدست آمد. نتایج کلی نشان داد که عملکرد محصول در مناطق معتدل‌تر نسبت به مناطق خشک بیشتر بوده و مصرف آب نیز در این مناطق کمتر می‌باشد که این امر موجب افزایش بهره‌وری در این مناطق می‌شود.