اثر کشندگی و زیرکشندگی ماترین (روی آگرو®) روی شب پره مینوز گوجه‏فرنگی Tuta absoluta و تاثیر آن بر سن شکارگرMacrolophus pygmaeus

نویسندگان
doi
10.22034/arpp.2025.19084
چکیده

شب پره مینوز گوجه‏ فرنگی، Tuta absoluta یکی از آفات مهم گیاهان خانواده سولاناسه است که در برابر بسیاری از حشره‏ کش‏ های رایج مقاومت پیدا کرده و در سراسر جهان سبب ایجاد خسارت اقتصادی می‏ گردد. بنابراین توسعه برنامه ‏های مدیریت تلفیقی این آفت، امری ضروری است. در این تحقیق سمیت حشره ‏کش ماترین در برابرمراحل مختلف زیستی شب پره مینوز گوجه ‏فرنگی ارزیابی شد. آنالیز داده ‏ها نشان داد که مرحله تخم با دز کشنده 50 درصد برابر با 32/1064 میلی‏ گرم بر لیتر مقاوم‏ترین مرحله زیستی آفت می ‏باشد. در ادامه، اثر غلظت زیر کشنده (LC 25 ) ماترین روی پارامترهای رشدی جمعیت شب پره مینوز گوجه ‏فرنگی با استفاده از تئوری جدول زندگی دو جنسی سن-مرحله رشدی بررسی شد. غلظت زیر کشنده حشره‏ کش ماترین (LC 25 = 838/25 mg/L) طول عمر مراحل مختلف زیستی و همچنین باروری ماده‏ ها را نسبت به شاهد (آب مقطر) کاهش داد. مقادیر پارامترهای رشد جمعیت شامل: نرخ خالص تولید مثل ( R 0 )، نرخ ذاتی افزایش جمعیت ( r )، نرخ متناهی افزایش جمعیت ( λ ) و نرخ ناخالص تولید مثل ( GRR ) در شب پره مینوز گوجه‏ فرنگی در تیمار LC 25 حشره‏ کش ماترین نسبت به شاهد به طور معنی ‏داری کمتر بودند. مقدار نسبت انتخابی (SR) نشان داد حشره‏ کش ماترین برای سن شکارگر Macrolophus pygmaeus انتخابی و ایمن می‏ باشد. پس از تکمیل بررسی‏ های بیشتر و آزمایش‏ های مزرعه ‏ای، استفاده همزمان از حشره‏ کش ماترین و سن شکارگر در برنامه ‏های مدیریت تلفیقی شب پره مینوز گوجه ‏فرنگی می ‏تواند قابل توصیه باشد.