فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پرخاشگری دوره جوانی یکی از مهم‌ترین چالش‌های روان‌شناختی است که عملکرد اجتماعی و هیجانی فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. ویژگی‌هایی مانند خودمهارگری پایین و نشخوار خشم از عوامل زمینه‌ساز بروز رفتارهای پرخاشگرانه محسوب می‌شوند. هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی‌گری انعطاف‌پذیری شناختی در رابطه بین خودمهارگری و نشخوار خشم با پرخاشگری در جوانان بود. مطالعه حاضر به روش توصیفی–همبستگی و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب در سال ۱۴۰۴ بود. نمونه‌گیری چندمرحله‌ای انجام و ۲۵۰ نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه پرخاشگری باس و پری (1992)، مقیاس خودمهارگری تانجنی و همکاران (2004)، مقیاس نشخوار خشم ساکودولسکی و همکاران (2001)، و پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندوال (2010) بود که روایی و پایایی آن‌ها در مطالعات پیشین تأیید شده است. نتایج نشان داد خودمهارگری رابطه منفی و نشخوار خشم رابطه مثبت معناداری با پرخاشگری دارند. انعطاف‌پذیری شناختی نیز به‌صورت مستقیم و میانجی اثر منفی بر پرخاشگری گذاشت. تحلیل بوت‌استرپ آشکار ساخت نشخوار خشم با کاهش انعطاف‌پذیری شناختی پرخاشگری را افزایش می‌دهد، درحالی‌که خودمهارگری با ارتقای آن از پرخاشگری می‌کاهد. شاخص‌های برازش مدل (94/0=CFI، 05/0=RMSEA) نشان‌دهنده انطباق مطلوب مدل مفهومی با داده‌ها بودند. این یافته‌ها بر اهمیت توجه همزمان به کاهش نشخوار خشم، تقویت خودمهارگری و ارتقاء انعطاف‌پذیری شناختی در طراحی مداخلات آموزشی و درمانی مؤثر برای پیشگیری و مدیریت پرخاشگری در جوانان ایرانی تأکید دارد.