تاثیر گیاه میزبان بر پارامتر‌های زیستیDiuraphis noxia

نویسندگان
doi
10.22034/arpp.2023.16895
چکیده

شته روسی گندم، Diuraphis noxia ، یکی از آفات دارای اهمیت اقتصادی غلات دانه­ ریز با پراکنش جهانی است. در تحقیق حاضر، حساسیت D. noxia به تعدادی از گیاهان میزبان شامل دو رقم گندم (شیرودی و گاسکوژن) و تریتیکاله (سناباد و جوانیلو92) تحت شرایط گلخانه ­ای (دمای 5 ± 23 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 10 ± 60 درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی /8 ساعت تاریکی) ارزیابی شد. پارامترهای جدول زندگی باروری با استفاده از تئوری جدول زندگی دوجنسی سن-مرحله رشدی تعیین شد. بیشترین زمان رشد به جمعیت روی سناباد با میانگین 21/0 ± 6/11 روز و کمترین ترین زمان به جمعیت شیرودی با میانگین 19/0 ± 29/7 روز تعلق داشت. شته ­های پرورش­ یافته روی رقم­ های شیرودی و جوانیلو 92 با میانگین 86/2 ± 45/47 و 13/3 ± 85/12، به ترتیب بیشترین و کمترین تعداد نتاج را تولید کردند. نرخ ذاتی افزایش جمعیت از 25/0 ماده/ماده/روز در شته های پرورش یافته روی شیرودی تا 01/0 ± 11/0 ماده/ماده/روز برای شته­ های پرورش ­یافته روی جوانیلو92 متغیر بود. متوسط زمان یک نسل شته­ ها از 07/0 ± 2/14 روز روی شیرودی تا 07/0 ± 99/19 روز روی جوانیلو92 متغیر بود. با توجه به نتایج، رقم­ های شیرودی و جوانیلو92، به ترتیب کمترین و بیشترین اثرات آنتی‌بیوزی را بر جمعیت D. noxia اعمال کردند.