شناسایی و بررسی بیماری‌زایی قارچ‎های همراه با سرخشکیدگی و زوال درختان زبان گنجشک در شهرستان‌های اردبیل و نمین

نویسندگان
doi
10.22034/arpp.2022.15650
چکیده

درختان زبان گنجشک ( Fraxinus spp.) یکی از مهم­ترین درختان زینتی در فضای سبز شهرها هستند. به منظور شناسایی قارچ‌های همراه با زوال و سرخشکیدگی این درختان، ا ز شاخه، تنه و ریشه دو گونه زبان گنجشک (زبان گنجشک اروپایی با نام علمی F. excelsior و درخت وَن با نام علمی F. rotundifolia ) در شهرهای اردبیل و نمین، طی تابستان و پاییز 1397 و 1398 نمونه ‎ برداری به ­عمل آمد. در کل از 60 نمونه جمع­آوری شده، تعداد 81 جدایه قارچی جداسازی شد. جدایه‎ها ابتدا بر اساس ویژگی‌های ریخت‎شناختی شناسایی و گروه­بندی شدند. شناسایی برخی از گونه‏های جنس Fusarium و Neocosmospora با استفاده از داده ‎ های مولکولی به دست آمده از تکثیر ژن tef-1α و همچنین آغازگرهای اختصاصی گونه مورد تایید قرار گرفت. در مجموع، 21 گونه قارچی از درختان بیمار جداسازی و شناسایی شد که از مهمترین آنها می­توان به جنس­های Alternaria ، Chaetomium ، Clonostachys ، Cytospora ، Fusarium ، Microascus ، Microsphaeropsis ، Neocosmospora ، Peyronellaea و Phialophora اشاره نمود. گونه‎های Neocosmospora solani ، Cytospora chrysosperma و F. oxysporum به ترتیب بالاترین فراوانی را داشتند. آزمون بیماریزایی به روش شاخه بریده برای گونه­های F. cerealis ، F. equiseti ، F. oxysporum و N. solani روی شاخه­های بریده و جوان زبان گنجشک و در مورد C. chrysosperma روی شاخه بریده و همچنین نهال دو ساله زبان گنجشک در گلخانه انجام شد. تمام گونه‌های مایه­زنی شده (به غیر از F. cerealis و F. equiseti ) بعد از گذشت یک ماه باعث تغییر رنگ بافت چوب در محل مایه‏زنی شدند. گزارش اغلب گونه‎های شناسایی شده در این پژوهش از روی زبان گنجشک برای دنیا و ایران جدید است. همچنین گونه F. denticulatum برای مایکوبیوتای ایران جدید است.