کاهش خسارت بوته‌میری رایزوکتونیایی در لوبیا توسط برخی قارچ‌های میکوریزی دارسانه‌ای

نویسندگان
doi
10.22034/arpp.2023.16034
چکیده

بیماری بوته‌میری رایزوکتونیایی لوبیا ( Phaseolus vulgaris ) در اثر Rhizoctonia solani جزو مهم‌ترین بیماری‌های قارچی خاکزاد این محصول در اکثر مناطق کشت در سراسر جهان است. در تحقیق حاضر اثر نُه گونه قارچ‌ میکوریزی دارسانه‌ای (AMF) شامل Acaulospora longula ، Funneliformis mosseae ، Gigaspora margarita ، Glomus caledonium ، G. claroideum ، G.etunicatum ، G. fasciculatum ، G.versiform و Rhizophagus irregularis روی مهار بوته‌میری رایزوکتونیایی و برخی صفات رشدی لوبیا در حضور بیمارگر در گلخانه بررسی شد. شش گونه AMF ( F. mosseae ، G. margarita ، G. claroideum ، G. etunicatum ، G. versiform و G. caledonium ) سبب کاهش شاخص بیماری شدند و از میان آنها، چهار گونه اول، وقوع بیماری را نیز نسبت به شاهد بیمار به‌طور معنی‌داری کاهش دادند. کمترین شدت و وقوع بیماری به ترتیب با کاربرد F. mosseae و G. claroideum به دست آمد. در مقایسه با شاهد بیمار، همه گونه‌های AMF سبب افزایش معنی‌دار طول ریشه و علاوه بر آن وزن تر و وزن خشک ریشه (به‌استثنای G. fasciculatum ) شدند و وزن تر اندام هوایی (به‌استثنای G. versiform )، طول اندام هوایی (به‌استثنای G. claroideum ، G. versiform و G. etunicatum ) و وزن خشک اندام هوایی (به‌استثنای G. etunicatum ، G. fasciculatum ، G. caledonium و G. margarita ) را نیز افزایش دادند. بیشترین میزان کلنیزاسیون میکوریزی ریشه نیز در تیمار G. fasciculatum مشاهده شد. طبق نتایج این تحقیق بسیاری از قارچ‌های AMF سبب بهبود رشد گیاه و جبران بخشی از خسارت بوته‌میری رایزوکتونیایی لوبیا گردیدند و این عوامل، گزینه‌های مناسبی برای بررسی کنترل بیولوژیکی این بیماری در شرایط مزرعه هستند.