اهمیت شاخص پوشش گیاهی در مدل‌سازی پراکنش کرم سیب Cydia pomonella

نویسندگان
doi
10.22034/arpp.0621.16077
چکیده

کرم سیب آفت کلیدی باغ‌های سیب در ایران می‌باشد. این مطالعه در مناطق اصلی سیب‌کاری استان آذربایجان شرقی، با هدف تهیه نقشه زیستگاه‌های بالقوه این آفت با استفاده از مدل‌سازی مکس‌انت و تعیین نقش شاخص پوشش گیاهی در بهبود دقت این مدل‌ها انجام شد. داده‌های حضور آفت طی سه فصل رشدی، 98-96 از مناطق مورد مطالعه جمع‌آوری شدند. از تله های فرمونی برای پایش فعالیت حشرات کامل نر کرم سیب استفاده  شد. اثر 15 متغیر محیطی شامل متغیرهای اقلیمی، توپوگرافیک و سنجش از دور با استفاده از الگوریتم مکس‌انت روی پراکنش کرم سیب بررسی شد. عملکرد مدل‌ها و بررسی صحت و دقت آنها با استفاده از شاخص سطح زیر منحنی مشخصه عملکرد گیرنده (ROC) ارزیابی شد. در مدل‌های اجرا شده با استفاده از متغیرهای اقلیمی و توپوگرافیک مقدار AUC به ترتیب 840/0 و 951/0 بود، با تلفیق این دو گروه متغیر مقدار AUC مدل به 938/0 رسید. مدلی که دربرگیرنده هر سه گروه متغیرهای اقلیمی، توپوگرافیک و شاخص پوشش گیاهی تفاضلی نرمال شده (NDVI) بود بیشترین مقدار AUC را داشت ( که نشان دهنده نقش مهم این شاخص در پیش‌بینی پراکنش بالقوه کرم سیب است. NDVI، بارندگی ماه سپتامبر، شیب، حداقل دمای می و میانگین دمای آوریل به ترتیب بیشترین سهم را در مدل نهایی و بیشترین ارتباط را با پراکنش کرم سیب داشتند. نقشه پراکنش به دست آمده در این مطالعه ابزار مفیدی برای تشخیص مناطق خطر بالقوه کرم سیب می‌باشد که می‌تواند در پیش‌آگاهی و برنامه‌های مدیریت این آفت مهم مورد استفاده قرار گیرد.