راهکارهای توسعه مشارکت بهره برداران در مدیریت منابع آب منطقه جیرفت با بهره گیری از رویکرد تئوری داده بنیان

نویسندگان

1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

3 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

4 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

doi
چکیده

خشک‌سالی و بحران آب در ایران فرایند توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی را تهدید نموده و بر جنبه‌های مختلف زندگی مردم تأثیر گذاشته است. حل این بحران به‌تنهایی از دولت برنمی‌آید و ضروری است همه مردم به‌ویژه بهره‌برداران در مدیریت آب با دولت همراهی کنند. استان کرمان، به‌ویژه جنوب آن از مناطقی است که به‌شدت از خشک‌سالی تأثیر پذیرفته است. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف ارائه راهکارهای افزایش مشارکت بهره‌برداران در مدیریت منابع آب منطقه جیرفت به روش کیفی با بهره‌گیری از رویکرد تئوری داده بنیان انجام شده است. جامعه آماری شامل 18 نفر از کارشناسان‌، متخصصان و اعضای هیئت‌علمی صاحب‌نظر بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. به‌منظور تحلیل اطلاعات از نرم‌افزار MAXQDA 12 استفاده شده است. یافته‌های تحقیق نشان داد: مدیریت منابع آب در جامعه مورد مطالعه، تحت تأثیر مجموعه‌ای از شرایط زمینه‌ای، شرایط میانجی و به‌ویژه راهبردهایی است که مدیران منابع آب در این خصوص طراحی می‌کنند. همچنین نتایج تحقیق نشان داد، مشارکت مردم به‌عنوان یک پدیده محوری در این حوزه اثرگذار است. بر این اساس ایجاد فرصت برای مشارکت بهره‌برداران، افزایش ارتباط دولت و بهره‌برداران کشاورزی، افزایش آگاهی کشاورزان و تشکیل تعاونی‌های آب بران ازجمله مهم‌ترین راهکارهای توسعه مشارکت در مدیریت منابع آب در شهرستان جیرفت می‌باشند. ضمن این‌که اصلاح حکمرانی آب و تدوین راهبردهای مناسب می‌توان به بهبود منابع آب منجر شود.