فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بسیاری از روانشناسان، نیاز به عزت نفس را از نیازهای مهم انسان بر­شمرده و ارزشیابی شخصی از خویشتن را قطعی­ترین عامل در رشد روانی به حساب می­آورند . با وجود پژوهش‌های گسترده در روان‌شناسی، بُعد فلسفی عزت نفس کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف پژوهش حاضر تبیین دو مؤلفه اصلی عزت نفس، یعنی ارزشمندی و شایستگی، در پرتو اندیشه‌های ملاصدرا و مقایسه آن با مفاهیم رایج در روان‌شناسی است. روش پژوهش، روشی تحلیلی تطبیقی بوده که با بهره‌مندی از راهکارها و ابزارهای تحلیل اسنادی و مبتنی بر مرور منابع و متون صدرایی و روان‌شناختی صورت‌گرفته‌است. شایستگی، به توانایی فرد در حل مسائل و مدیریت شرایط زندگی؛ و ارزشمندی، به ارزیابی درونی انسان از اهمیت و لیاقت خود اشاره دارد. یافته‌ها نشان داد که ملاصدرا ارزشمندی انسان را در دو سطح ذاتی و اکتسابی تبیین می‌کند. همچنین مؤلفه شایستگی در اندیشه او، با عقل عملی و مراتب چهارگانه آن پیوند خورده است؛ به گونه‌ای که انسان در سطح حداکثری به مقام فناء منتهی شده و نه تنها به توازن قوا، که به اثرگذاری در بیرون بدن و نیز تسخیر جهان نائل می­آید.