فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله، به بررسی مسئلۀ واقعیت از نگاه بدن‌مندی ذهن می‌پردازیم. مسئلۀ واقعیت از دیرباز موضوع کانونی بحث‌های فلسفی بوده است و پرسش از چیستی واقعیت و نسبت آن با ادراک انسان، چارچوب اصلی این کاوش را شکل می‌دهد. به‌دیگرسخن، یکی از مسائل اساسی، تبیین نسبت میان واقعیت پدیداری (جهان چنان‌که تجربه می‌شود) و واقعیت فیزیکی (جهان مستقل) است. در طول تاریخ فلسفه، مکاتب مختلف پاسخ‌هایی متعارض ارائه کرده‌اند؛ واقع‌گرایی با تأکید بر اصالت عینی جهان فیزیکی، در تقابل با ایده‌آلیسم قرار می‌گیرد که واقعیت را برساخته‌ای ذهنی می‌داند . مقالۀ حاضر می‌کوشد با اتخاذ رویکردی میان‌رشته‌ای، که از دستاوردهای علوم شناختی، پدیدارشناسی و عصب‌شناسی بهره می‌برد، این مسئله را از منظری جامع‌تر واکاوی کند. تمرکز نهایی بر رویکرد بدن‌مندی ذهن است که بر اساس آن، ذهن نه ‌چیزی انتزاعی و مجزا، بلکه پیوندی ناگسستنی با بدن و کنش آن در جهان دارد. از این منظر، واقعیت پدیداری نه یک بازنمایی صرفاً درون‌ذهنی، بلکه حاصل تعامل پویا و دوسویۀ ارگانیسم بدن‌مند با محیط خود است. ویژگی‌های زیستی‌ بدن، توانایی‌های حسی-حرکتی، و تاریخچۀ درگیری عملی ما با جهان، بستر سازندۀ ادراک و معنابخشی به واقعیت هستند. به‌بیانی دیگر، بدن‌مندی ما تعیین‌کنندۀ معنای واژگان، و شکل‌دهندۀ واقعیت منحصربه‌فرد ماست، واقعیتی که شرط وجودی آن، حضور بدن‌مند ما در جهان فیزیکی است. موقعیت‌مندی خاص ما درجهان، تعیین‌کنندۀ ابژه‌های معنادار ما هستند، که به‌نوبۀ‌خود سازندۀ واقعیت پدیداری مختص به ما هستند؛ واقعیتی که علی‌رغم وجوه اشتراک بسیار با دیگران، برساختۀ ما و مختصِ ماست.