تحلیل و نقد تفسیر کاسیرر از معرفت‌شناسی فرهنگ تاریخی و انتقادی پی‌یر بیل

نویسندگان
doi
چکیده

زمینه اصلی مقاله حاضر، تحلیل و نقادی تفسیر کاسیرر از مبانی معرفت‌شناختی پی‌یر بیل در فرهنگ تاریخی و انتقادی است. پیش‌فرض پژوهشی کاسیرر از این قرار است که بیل همچون اصحاب دایره‌المعارف روشنگری، دقت انتقادی در روایات تاریخی را برای گسست از مرجعیت‌های بیرون از عقل خودبنیاد انسان در فهم رویدادهای تاریخی می‌خواهد. کاسیرر برای توجیه اندراج بیل ذیل مبانی روشنگری، می‌کوشد تا به هر طریق ممکن بیل را ذیل یکی از مبانی معرفت‌شناسانه مدرن بگنجاند اما با تحلیل منطقی مدعیات کاسیرر درمی‌یابیم که حاصل تلاش وی مجموعه‌ای از مدعیات منطقاً ناسازگار و همچنین زمان‌پریشانه (پوزیتیویسم، انقلاب کوپرنیکی در علم تاریخ، نقد خرد تاریخی و غیره) از کار درمی‌آید. با بررسی آراء بیل در متن آثارش و به ویژه ساختار فرهنگ بیل در سیاق تاریخی و الهیاتی‌ آن درمی‌یابیم که در نظر وی، پرداخت به تمامی رویدادهای تاریخی جزئی نه حاکی از ارزشی فی‌نفسه در پژوهش بلکه در مقام عضوی کوچک از شبکه‌ای کلی‌ معنا یافته که ما را به سوی مسائلی کلی سوق می‌دهند که عقل تنها قادر به حل آن‌ها نیست. تعلیق ناشی از شکاکیت معرفتی بیل نه نقصی در معرفت‌شناسی او که باید آن را با مبنایی ایجابی حل کرد بلکه دقیقاً در خدمت موضع ایمان‌گرایانه وی می‌باشد که کاسیرر از آن غافل بوده است.