فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مسئلۀ چگونگی زیستن مطابق با حقیقت و پرسش‌های پیرامون آن، خصوصاً پرسش دربارۀ نسبت شناخت و اراده، از مباحث اصلی اندیشۀ اگزیستانسیالیستی سورن کرکگور است. تبیین او از نحوۀ شکل ‌بخشیدن به خود انسانی و دست‌یازیدن به انتخاب‌های آگاهانه در نظریۀ «اقلیم‌های وجود» صورت‌بندی شده است. یکی از مسائل مناقشه‌انگیز این نظریه چگونگی «گذار» فرد از مرحله‌ای از حیات به مرحلۀ دیگر و نسبت این گذار با دلیل است. مطابق دسته‌ای از تفسیرها، که نمونۀ شاخص آن تفسیر السدیر مکینتایر از گذار به اقلیم اخلاقی در کتاب «در پی فضیلت» است، گذار از مرحله زیبایی‌شناسی به مرحلۀ اخلاقی مبتنی بر «انتخاب بی‌معیار» است. دسته‌ای دیگر از تفسیرها این گذار را عقلانی و مبتنی بر دلیل می‌دانند و، با تبیینی درون‌گرایانه از دلیل کنش، بر این باورند که نتیجه‌گرفتن انجام گذار از طریق ژرف‌کاوی انگیزه‌ها «تحقق‌بخش» این گذار خواهد بود. در این مقاله، با تکیه بر یکی از مبانی انسان‌شناسی کرکگور، یعنی انفکاک فکر از فعلیت، و همچنین با تأکید بر رویکرد معرفت‌شناسانه خاص وی و تبیین ویژگی‌های شناخت سوبژکتیو، نشان خواهیم داد که گذار به ساحت اخلاق از منظر کرکگور واجد دلیل است، اما این دلیل صرفاً بیانگر شرط ضروری این گذار یعنی ارادۀ شورمندانه است و ازاین‌رو به‌خودی‌خود به این گذار تحقق نمی‌بخشد.