مهمترین راهکارهای روزآمدسازی فلسفه اسلامی
نویسندگان
doi
10.61186/mi.5.2.7چکیده
چند قرن است که فلسفۀ اسلامی در قسمی "انزوا" بهسر میبرد، به این معنا که روزآمدی خود را از دست داده است؛ چه اینکه حل "مسأله" نمیکند، یا دستکم مواجهه جدی و فعال با مسائل روز ندارد. نوشتار حاضر ضمن اشاره به چیستی، امکان و تحقق فلسفۀ اسلامی؛ دستاوردهای فلسفۀ اسلامی؛ و سیر تطور فلسفۀ اسلامی در بستر تاریخ (متقدم، متأخر، و معاصر)، سه قسم فلسفۀ اسلامی را از هم تفکیک کرده است: فلسفۀ اسلامی در مقام مفهوم؛ فلسفۀ اسلامی در مقام تحقق ( مشائی، اشراقی، صدرائی، و نوصدرائی )؛ و فلسفۀ اسلامی آینده. فلسفۀ اسلامی آینده، فلسفۀ اسلامی مطلوب است که میتواند بعدها پدید آید و پیدایش آن البته شرایط و لوازمی دارد که باید به آنها التفات کرد، از جمله توجه به مسائل روز بهویژه مسائل اجتماعی- فرهنگی و کاربردی. بهنظر میرسد بقای فلسفۀ اسلامی و نپیوستن آن به تاریخ، در تقابل با ایده "پایان فلسفۀ اسلامی"، منوط به این مهم است. در ادامه، به مهمترین و محوریترین راهکارهایی اشاره شده است که میتوانند فلسفۀ اسلامی آینده یا مطلوب را تحقق بخشند؛ این راهکارها عبارتند از: اعتنای فلسفی به علوم و فناوریهای جدید؛ توجه به موج چهارم در فلسفه؛ پرداختن به فلسفههای مضاف؛ اتخاذ رویکردهای انضمامی در فلسفه؛ اجرای پژوهشهای میانرشتهای در فلسفه؛ و بهکارگیری روشهای جدید در فلسفه .