فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مابعدالطبیعه هیومی دیدگاهی است که عموم فلسفه‌ها و فلسفه­های ‌علم‌ ضدذات‌گرایانه و ضدّواقع‌گرایانه‌ای را، که از زمان نیوتن تا حال حاضر وجود دارند، دربرمی‌گیرد. در مابعدالطبیعه هیومی اشیاء دارای ذات و خواص ذاتی نیستند و این بدان معنا است که اشیا منفعل و غیرفعّالند و بین آن‌ها علّیت و ضرورتی نیست. از این روی، اشیاء نه برحسب قوا، استعدادها و گرایش‌‌‌‌‌های علّی‌ای که دارند، بلکه بر اساس خواص و اوضاع و احوالی که تابع تغییرات مکانی زمانی‌اند، رفتار می‌کنند. قوانین طبیعت نیز نه قوانینی علّی، بلکه صرف انتظام‌هایند و بنابراین قوانینی ممکن­اند و نمی‌توان از صادق بودن قوانین طبیعت سخن گفت. برای باور به ضرورت و علّیت به نظریه‌ای نیاز است که کاملاً غیرهیومی باشد و ذات‌گرایی قدیم و جدید توانسته است به این نظریه کاملاً غیرهیومی راه یابد. در ذات‌گرایی قدیم و جدید، علّیت و فاعلیّت هر چیز، از ذات آن چیز ناشی است. در ذات‌گرایی جدید، اشیاء دارای قوا، استعدادها و گرایش‌های علّی‌اند. آن‌ها خواص ذاتی اشیا را تشکیل داده، و پایه‌های ضرورت و علیت فرایندهای طبیعی و صادق‌سازندگان قوانین طبیعت­اند. قوانین طبیعت نیز قوانینی علّی و ضروری‌اند و می‌توان از صادق بودن آن‌ها سخن گفت.