نقد و تحلیل دیدگاه لاادریگرایانه اونامونو درخصوص اعتقاد به خدا، جاودانگی و اثرات اخلاقی آن
نویسندگان
doi
10.61186/mi.5.1.169چکیده
میل به جاودانگی بهعنوان یکی از تبعات حب ذات، میلی ریشهدار در تمامی انسانهاست. میگل.دی اونامونو اندیشمندِ اگزیستانسیالیست و ادیب اسپانیایی معتقد است میل به جاودانگی، منشاء دین و اعتقاد به خداست. از نظر او اندوهِ ناشی از عدمِ اطمینان نسبت به ارضای شوق ما به وجودی بیپایان، وضعیت طبیعی ماست. بهدنبال بروز این وضعیتِ تراژیکِ ناشی از ناتوانی عقل بشری در اثبات وجود خدا و جاودانگی، اونامونو تلاش دارد تا با اتخاذِ روشی لاادریگرایانه از طریق شوق طبیعی اما نامعقولِ همه انسان ها به جاودانگی، اثبات وجود خدا، جهنم، معنای زندگی و نهایتاً ترغیب افراد به اخلاقیتر زیستن بپردازد. از نظر او اعتقاد به جاودانگی میتواند زمینه را برای رشد اخلاق و توسعه فردی فراهم نموده و از تکرار ملالانگیزِ تجربیات در یک زندگی ابدی اجتناب کند. در بادی امر ازجمله شائبهها درخصوص دیدگاه اونامونو، نگاه پراگماتیستی و خردستیزی و غیرواقعگراییِ حاکم بر اندیشه وی است. در این نوشتار تلاش شده تا با تبیین مفاهیم جاودانگی، خدا، معنای زندگی، عقل و ایمان از منظر او و مقایسه آن با دیدگاههای کانت، نیچه، ویلیام جیمز و برنارد ویلیامز این شوائب بررسی شوند. از دیگر نوآورهای این پژوهش، ارائه یک صورتبندی قیاسی بدیع مبتنیبر دیدگاه اخلاقی اونامونو برای اثبات وجود خدا از طریق جاودانگی شخصی است.