تحلیل وجوه همانندی و ناهمانندی اشعار قیصر امین‌پور و شاندرو پتوفی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبان‌های خارجه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22103/jcl.2024.23554.3745
چکیده

چکیدهبین آثار برجستۀ ادبی ملت‌های مختلف شباهت‌ها و تفاوت‌هایی وجود دارد. همانندی‌های ادبی یا ناشی از تأثیر و تأثّر مستقیم است و یا به علّت تجربه‌های مشابه دو ملت و نیز فطری بودن برخی مفاهیم، در میان شاعرانشان به وجود می‌آید. وجوه ناهمانندی آثار مشابه بیشتر ناشی از تفاوت‌های زیستگاه، ادیان، اساطیر و نوع تجربۀ شاعران است. بین اشعار قیصر امین‌پور و شاندرو پتوفی شباهت‌ها و تفاوت‌های انکار ناپذیری وجود دارد که نمی‌توان آن‌ها را ناشی از ارتباط تاریخی ادبیات فارسی و مجار دانست. لذا در این پژوهش با رویکرد نقد تطبیقی و مبتنی بر اصول مکتب ادبیات تطبیقی آمریکایی، به تحلیل محتوایی اشعار آن‌ها پرداخته شد و این نتیجه به دست آمد که هر دو شاعر برای شعر تعهد و التزام قایل هستند و آن را در خدمت بیان مفاهیم انقلابی، آرمان‌های اجتماعی و وسیله‌ای جهت دفاع از وطن، آزادی، استقلال، صلح، و شرف انسانی قرار داده‌اند. هر دو شاعر با نگاه رمانتیسم اجتماعی و با زبانی ساده و در عین‌حال عمیق و نمادین، شعر را در خدمت روشنگری اجتماعی قرار داده‌اند و پاره‌ای از پیام‌های آن‌ها چنان روشن و درخشان است که می‌توان آن‌ها را در شمار جهانی‌های ادبیات محسوب نمود. با این حال، دامنه، تنوع و زیبایی شعر قیصر به مراتب بیش از پتوفی است. واژگان کلیدی: ادبیات تطبیقی، امین‌پور، پتوفی، پایداری، رمانتیسم اجتماعی.