انتخاب بهترین مکان احداث آب‌بندان برای تامین آب کشاورزی با استفاده از تلفیق منطق بولین و فازی(مطالعه موردی حوزه آبخیز قویجق)

نویسندگان

1 استادیار/ مرتع و آبخیزداری، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی گنبدکاووس،گنبدکاووس،ایران

2 دانشگاه گنبد کاووس، گنبدکاووس

doi
چکیده

تأمین آب مورد نیاز در مراحل مختلف رشد گیاه همواره یکی از دغدغه‌های کشاورزان است. پراکنش نامنظم مکانی و زمانی بارندگی، کشاورزان را برای تأمین آب مورد نیاز اراضی کشاورزی با مشکل مواجه می‌کند به‌طوری‌که بخش عمده‌ای از بارندگی‌ها در فصول غیر زراعی می‌بارد و بدون ذخیره‌سازی از دسترس خارج می‌شود؛ بنابراین یکی از راهکارهای مدیریت منابع آب در مناطق شمالی کشور ایجاد آب‌بندان‌ است. در این مطالعه با توجه به خصوصیات منطقه هفت معیار زمین‌شناسی، شیب، عمق خاک، میزان آبدهی زیرحوزه‌ها‌، فاصله از گسل، فاصله از جاده و فاصله از رودخانه شناسایی و انتخاب شدند. در ادامه با بهره‌گیری از منطق بولین مناطقی که برای احداث آب‌بندان بدون محدودیت است تعیین شد. سپس با استفاده از روش منطق فازی مناطق بدون محدودیت برای انتخاب بهترین مکان احداث آب‌بندان اولویت‌بندی گردید. نتایج روش بولین نشان داد که 3/4 درصد منطقه برای احداث آب‌‌بندان مستعد است. با تجزیه‌وتحلیل مناطق مستعد به روش فازی، 4/0 درصد از محدوده جزء مناطق نسبتاً خوب، 2 درصد مناطق خوب و 9/1 درصد جزء مناطق بسیار خوب برای احداث آب‌بندان به دست آمد. همچنین به‌کارگیری این دو منطق نشان داد که قسمت‌های جنوب غربی منطقه مکان‌های مناسبی برای احداث آب‌بندان قابل‌استفاده است.