فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دست‌فروشی به ‌عنوان بخشی از اقتصاد غیررسمی، چالش‌هایی پیچیده‌ را برای مدیریت شهری در شهرهای در حال توسعه ایجاد می‌کند. این پژوهش کیفی با هدف بررسی تجربۀ زیستۀ دست‌فروشان شهر اصفهان در مواجهه با سیاست‌های مدیریت شهری انجام شد. با رویکرد تحلیل مضمون، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته با نمونه‌ای شامل ۲۰ دست‌فروش (۱۲ مرد، ۸ زن) گردآوری شدند که با روش نمونه‌گیری هدفمند برای تضمین تنوع در جنسیت، سابقۀ کار و مناطق فعالیت انتخاب شدند. مصاحبه‌ها در نیمۀ نخست ۱۴۰۳ در سه منطقۀ چهارباغ، نقش‌جهان و ملک‌شهر انجام شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و با ابزار اصلی گردآوری داده، یعنی مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته، انجام شد. یافته‌ها در سه مضمون اصلی دسته‌بندی شدند: طرد فضایی و انتظامی‌سازی شهر، فشار اقتصادی و بقای روزانه، مقاومت و ادعای حق به شهر. نتایج نشان داد سیاست‌های حذف‌محور شهرداری، از جمله اخراج‌ها و مصادرۀ اموال، احساس بی‌تعلقی و تحقیر را در دست‌فروشان تقویت می‌کنند. فشارهای اقتصادی، به‌ ویژه برای سرپرستان خانوار، زندگی آنها را به مبارزه‌ای روزانه برای بقا تبدیل کرده‌‌اند. با این حال، دست‌فروشان با راهبردهای خلاقانه مانند تغییر مکان و شبکه‌سازی، مقاومت و حضور خود را به‌ عنوان حقی شهروندی ادعا می‌کنند. تفاوت‌های جنسیتی و سابقۀ کار بر الگوهای مقاومت تأثیر دارند؛ زنان و باتجربه‌ها مقاومت‌هایی پایدارتر نشان می‌دهند. این مطالعه بر ضرورت سیاست‌گذاری عادلانه‌تر برای به ‌رسمیت شناختن دست‌فروشان به ‌عنوان بخشی از اقتصاد و فرهنگ شهری تأکید دارد و پیشنهاد می‌دهد پژوهش‌های آینده بر تحلیل جنسیتی، مطالعات طولی و پتانسیل سازمان‌دهی جمعی تمرکز کنند.