بررسی موانع تأثیرگذار بر اجرای امانت بین کتابخانه‌ای و خدمات تحویل مدرک در کتابخانه‌های عمومی استان فارس از دیدگاه مدیران و کتابداران

نویسندگان
doi
چکیده

هدف: این پژوهش به‌منظور بررسی عوامل تأثیرگذار در امکان ایجاد نظام امانت بین کتابخانه­ای و خدمات تحویل مدرک در کتابخانه‌های عمومی استان فارس صورت گرفته است. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به روش پیمایشی- توصیفی می‌باشد. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه است که در میان 254 نفر از مدیران و کتابداران کتابخانه‌های عمومی استان فارس توزیع شده است. با کمک نرم‌افزار آماری SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌اند. یافته‌ها: یافته‌های حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که اکثریت قریب به اتفاق پاسخگویان (کتابداران 69/94 درصد و مدیران 9/95 درصد) ضرورت اجرای امانت بین کتابخانه‌ای و خدمات تحویل مدرک را در حد " زیاد " ارزیابی کرده­اند. یافته­های پژوهش در خصوص محدودیت­ها و مشکلات احتمالی در اجرای طرح از دیدگاه جامعه مورد مطالعه بیانگر آن است که مهم‌ترین محدودیت­ها و موانع به ترتیب عبارتند از: نبود تضمین برای جلوگیری از آسیب رسیدن به منابع (3/97 درصد)، نبود مقررات یکسان برای استفاده از خدمات امانت بین کتابخانه­ای (95 درصد)، عدم تخصیص بودجه برای همکاری بین کتابخانه­ها (1/92 درصد)، عدم همکاری بین کتابخانه‌های عمومی در زمینه امانت بین کتابخانه‌ای (3/91 درصد)، هزینه­های زیاد همکاری بین کتابخانه­ها و عدم تأمین اعتبار سازمان مادر (4/89 درصد)، نبود تجهیزات از قبیل کامپیوتر، اسکنر، زیراکس، فکس و... (89 درصد)، آشنا نبودن کتابداران با فناوری شبکه‌ها و بانک‌های اطلاعاتی (9/83 درصد)، نبود متخصصین کتابداری در زمینه امانت بین کتابخانه‌ای و خدمات تحویل مدرک (80 درصد) و نبود مرکز و سیستم هماهنگ کننده بین کتابخانه‌ها برای انجام طرح (80 درصد). اصالت/ ارزش: امانت بین کتابخانه­ای و خدمات تحویل مدرک به‌ویژه در میان کتابخانه­های عمومی باعث تعامل بیشتر بین کتابخانه­ها و کاربرانشان می­شود، که به نوبه خود سبب آگاهی بیشتر از موضوعات، مسائل مشترک و یافتن راه حل‌های مناسب برای دسترسی به ایده‌های جدید برای خدمات­دهی بهتر، برنامه‌های مدون و بودجه‌بندی مناسب می‌گردد. مهم‌تر اینکه اجرای طرح امانت بین کتابخانه‌ای و خدمات مدرک بسیاری از نگرانی‌های کاربران برای تأمین منابع اطلاعاتی مورد نیازشان را از بین می‌برد.