احتمال وقوع بیماری بادزدگی فیتوفترایی سیب¬زمینی در گرگان بر اساس شرایط آب¬و¬هوایی

نویسندگان
doi
چکیده

بادزدگی فیتوفترایی ناشی از Phytophthora infestans یکی از بیماری­های مهم سیب ­ زمینی در دنیا و ایران، به ویژه در استان گلستان می­باشد. با توجه به فراهم­بودن شرایط آب ­ و ­ هوایی مساعد در فصل بهار، تقریباً هر سال در اردیبهشت ماه این بیماری در مزارع شهرستان گرگان شیوع زیادی داشته و انجام سمپاشی­های گسترده برای کنترل آن ضروری می­باشد. برای پیش­بینی احتمال وقوع همه­گیری بیماری، از اطلاعات ثبت­شده همه­گیری بیماری طی 10 سال اخیر و داده­های آب­وهوایی اطراف گرگان استفاده شد. برای این منظور، 24 متغیر آب­و­هوایی طی شش دوره زمانی (تمام فروردین ماه، دهه­ اول، دهه دوم، دهه سوم، بیست روز اول و بیست روز آخر آن) با استفاده از روش­های آماری رگرسیون لجستیک و تجزیه تابع تشخیص مورد مطالعه قرار گرفتند. پس از مقایسه مدل­های آماری ساخته­شده، مشخص گردید که استفاده از اطلاعات تمام فروردین ماه نسبت به سایر دوره­ها برای مدل­سازی مناسب ­ تر است و چهار مدل دو متغیره با استفاده از متغیرهای میزان بارندگی ( P )، تعداد روزهای بارانی ( R )، حداکثر نسبی درجه حرارت هوا ( Tax ) و حداکثر نسبی رطوبت نسبی هوا ( RHax ) به­دست آمد که از صحت کلی 100-80 درصد و ضریب تبیین 99/99 درصد برخوردار بودند.