مقابله و تحلیل عنوان‌های شعری احمد مطر با سید حسن حسینی

نویسندگان

1 دانش آموخته رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آیاد، ایران

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

doi
10.22103/jcl.2023.21500.3621
چکیده

در روزگار معاصر نام‌گذاری شعر اهمیت بسیار یافته، برخی تلاش کرده‌اند از طریق آن به تحلیل شعر بپردازند. حسن حسینی و احمد مطر دو تن از شاعران پایداری‌اند که بررسی تطبیقی عنوان های اشعارشان مساله اصلی این پژوهش است. نتایج این پژوهش که به شیوه تحلیلی -توصیفی و بررسی تطبیقی صورت گرفت حاکی از آن است که میان عنوان و اندیشة حاکم بر اشعار این دو شاعر، پیوندی استواربرقرار است. آن‌ها با بهره‌گیری از محتوای سروده‌ها که به‌طور عمده، مفاهیم اجتماعی، سیاسی، پایداری است، عنوان‌ سروده‌هایشان را برگزیده‌اند. از نظر زبانی، ساخت‌های واژه‌ای، دو جزئی و پس از آن ساخت سه جزئی بیشترین بسامد را داشته، از لحاظ ادبی پربسامدترین آرایه‌های به کار رفته در عنوان‌های شعری براعت‌استهلال، استعاره و تلمیح است. از جهت ارتباط عنوان‌ با محتوا، دو شاعر به انتخاب عنوان هم از درون متن و هم خارج متن توجه داشته‌اند البته حسینی با انتخاب عناوین سادة خارج از متن سعی کرده تا پیام سروده‌های خود را بلیغ و رسا‌تر بیان کند. همچنین گرایش غالب دو شاعر به مفاهیم انتزاعی آشکار است. در این میان مطر نسبت به حسینی برای توصیف بهتر نابسامانی‌های موجود، از مفاهیم انتزاعی، بیشتر بهره برده است.