تاثیر غزلیات نظامی بر غزلیات حافظ براساس نظریه‌ی بینامتنیت

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22103/jcl.2023.20699.3569
چکیده

غزلیات نظامی سرشار از زیباترین و جذابترین اندیشه‌های عاشقانه است و به‌خاطر سادگی و روانی زبانی که در غزلیاتش به‌کار برده و همچنین به علت اینکه از لحاظ مضامین، دارای تنوع قابل توجهی است باعث شده تا شاعران بزرگی که خود سرآمد شاعران غزلسرا بوده‌اند به‌طرز قابل توجهی از آنها تاثیر بپذیرند. یکی از این شاعران بزرگ که تحت تاثیر غزلیات نظامی قرارگرفته، حافظ است. وی با وجود اینکه خود ابداع‌ کننده‌‌ی شیوه‌ی جدیدی از غزل است باز از نظامی تاثیر پذیرفته است و با کمی تامل متوجه این شباهت‌ها در غزلیات حافظ و نظامی می‌شویم. گفتگو و ارتباط بین متن‌های این دو شاعر فقط از دیدگاه زبانی و معنایی نیست، بلکه به دلایل بسیار و شاید مشابهت محیط فرهنگی و ویژگی‌های سبکی مشترک باشد که می‌تواند در دو بخش ارتباط‌های درون‌متنی و برون‌‌متنی مورد بحث و بررسی قرارگیرد. در این مقاله نگارنده سعی کرده‌ است تا این ارتباط‌ها را مشخص وآنها را مورد بررسی و تحلیل قرار دهد.