فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بعد از شیوع همه‌گیری کرونا در اواخر سال 2019، تمام ابعاد زندگی فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بشری به‌سرعت تحت تأثیر قرار داد. بر این مبنا پژوهش‌های جامعه‌شناختی مختلفی در ایران بعد از شیوع کرونا انجام شد. بررسی این پژوهش‌ها می‌تواند به درکِ تجربه جامعه‌شناسی ایرانی در مواجهه با همه‌گیری کرونا کمک نماید. بر این مبنا، پژوهش حاضر به روش مرور سیستماتیک انجام گردیده است. پژوهش‌های مورد بررسی شامل 101 گزارش و مقاله علمی ـپژوهشی است که از آغاز همه‌گیری کرونا تا آبان 1402 منتشر شده‌اند. بعد از جمع‌آوری پژوهش‌های موردنظر، از دو جنبه مورد تحلیل و ارزیابی گرفتند. ابتدا پژوهش‌های انتخاب‌شده از لحاظ ساختاری بررسی شدند؛ سپس محتوای یافته‌های پژوهش‌ها، مقوله ‌سازی گردید. بر اساس تحلیل صورت گرفته، پژوهش‌های جامعه‌شناختی در چند حوزه عمده صورت گرفته‌اند: زیست‌-جهانِ رسانه‌ای‌شده (فضای مجازی و رسانه‌های سنتی)، زیست‌-جهانِ در مخاطره (اضطراب و هراس، مخاطره، قرنطینه و تروماسازی)، پزشکی‌شدن (مراقبت، پزشکینه‌شدن و سلامت)، بازاندیشی معنایی (بازاندیشی و مرگ‌اندیشی) و تغییر مناسبات فرهنگی-اجتماعی (تعاملات خانوادگی، تحولات فرهنگی، تحولات اجتماعی، رفتارهای جمعی، گروه‌های حاشیه‌ای و تحولات دینداری). در مقابل برخی موضوعات و حوزه‌های پژوهشی مانند پیامدهای سیاسی و اقتصادی همه‌گیری کرونا که بر کلیت جامعه ایرانی تأثیرگذار هستند، به حاشیه رفته و چندان مورد بررسی قرار نگرفته‌اند.