اثر آبیاری قطرهای سطحی و زیرسطحی در شرایط حضور سطح ایستابی شور و کم عمق بر توزیع دوبعدی رطوبت و شوری خاک، ویژگیهای مورفولوژیکی و عملکرد ذرت
نویسندگان
1 استاد موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
2 استاد گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیطزیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشجوی دکتری گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
4 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
چکیده
بخش کشاورزی در جنوب ایران به خاطر قرار گرفتن در منطقه خشک و نیمهخشک با شوری خاک ناشی از حرکت کاپبلاری نمک از سطح ایستابی شور کمعمق به سطح خاک و کاهش عملکرد محصول مواجه است. هدف از انجام این پژوهش بررسی اثر روشهای آبیاری قطرهای سطحی (DI) و زیرسطحی (SDI) و حضور سطح ایستابی شور (10 دسی زیمنس بر متر) کمعمق 60 و 100 سانتیمتر بر عملکرد گیاه ذرت (رقم سینگل کراس 703 (SC 703))، بهرهوری مصرف آب آبیاری و همچنین توزیع رطوبت و شوری نیمرخ خاک در بهار و تابستان سال 1399 بوده است. آزمایش مزرعهای بهصورت فاکتوریل طرح پایه بلوک کامل تصادفی در سه تکرار در لایسمترهای زهکشدار پرشده با خاک لومی (جرم مخصوص ظاهری 45/1 گرم بر سانتیمتر مکعب) انجام شد. نتایج نشان داد که در آبیاری زیرسطحی در هر دو تیمار SDI100 و SDI60 تجمع نمک در بالای قطرهچکان، بهطور معناداری (در سطح یک درصد) بیشتر از سیستم آبیاری سطحی بوده است. عملکرد ذرت تابستانه بیش از بهاره بود. همچنین در فصل تابستان، آبشویی در منطقه توسعه ریشه در تیمارهای SDI100 و SDI60 سبب افزایش عملکرد گیاه ذرت به ترتیب 25 و 61 درصد و بهرهوری مصرف آب آبیاری به ترتیب 25 و 58 درصد نسبت به تیمارهای DI100 و DI60 شد. تبخیر در SDI با سطح ایستابی 60 سانتیمتر، 26 تا 30 درصد و برای سطح ایستابی 100 سانتیمتر، به مقدار 43 تا 51 درصد کمتر از DI بود. نتایج این تحقیق نشان داد که SDI بیش از DI در کنترل شوری پروفیل خاک و عملکرد گیاه مؤثر هست.