واکاوی سیر تحول آموزش عالی در افغانستان

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری برنامه ریزی درسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استاد برنامه ‎ریزی درسی گروه علوم تربیتی دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

3 استاد برنامه ریزی درسی، دانشگاه شهید بهشتی،تهران، ایران

4 استادیار آموزش عالی و مدیر منابع انسانی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.61838/kman.irphe.30.1.2
چکیده

واکاوی آموزش عالی از پژوهش‌های مهم تاریخی محسوب می‌شود و در بیشتر کشورها به آن پرداخته‌شده است، اما در افغانستان به نظر می‌رسد آموزش عالی کمتر مورد واکاوی قرار گرفته است. ازاین‌رو، این پژوهش با هدف واکاوی سیر تحول آموزش عالی در افغانستان انجام‌شده است. روش مورد استفاده کیفی از نوع تاریخی است. پژوهشگر تلاش نموده با بهره‌گیری از اسناد مرتبط به دوره‌های تاریخی، مصوبه‌های در دسترس و مصاحبه‌های عمیق و نیمه ساختاریافته با خبرگان کلیدی حوزه آموزش عالی با استفاده از "رویکرد هدفمند" بر اساس الگوی مصاحبه‌های کیفی و اشباع نظری، با 14 نفر ، سیر تحول آموزش عالی را با دیدگاه تحلیلی نشان دهد. نتایج یافته‌ها سیر تحول آموزش عالی افغانستان را در پنج دوره‌ای عمل‌گرایی، انزوا و انحصار، رکود و تحول نشان می‌دهد. دوره پنجم که آیینی شدن دانشگاه‌ها بر اساس معارف اسلامی است، بعد از سال 1400 آغاز می‌گردد. آموزش عالی از سال 1311-1400، جهت‌گیری‌های متفاوتی داشته است. ویژگی مشترک این جهت‌گیری‌ها در اغلب دوره‌ها، جهت‌گیری‌های ایدئولوژیک بوده است.