بررسی تأثیر شیب مزرعه، طول جویچه آبیاری و دبی در سامانه آبیاری سطحی بر عملکرد نیشکر و میزان تولید شکر در مزارع جنوب خوزستان

نویسندگان

1 گروه آبیاری و زهکشی - دانشکده مهندسی آب و محیط زیست- دانشگاه شهید چمران اهواز

2 گروه زراعت دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 گروه آبیاری و زهکشی - دانشکده مهندسی آب و محیط زیست- دانشگاه شهید چمران اهواز

4 گروه آبیاری و زهکشی دانشکده علوم آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
چکیده

از میان روش‌های آبیاری سطحی، آبیاری جویچه‌ای متداولترین و سازگارترین روش برای توسعه کشاورزی مکانیزه محسوب می‌شود. آبیاری جویچه‌ای رایج ترین روش آبیاری در اراضی نیشکر خوزستان است. با توجه به کمبود منابع آب و مشکلاتی که کشت و صنعت‌های نیشکری در سال‌های اخیر با آن مواجه بوده‌اند، افزایش راندمان و بهره‌وری سامانه‌های آبیاری سطحی موجود از اهمیت بالایی برخوردار است. این مطالعه به‌منظور بررسی اثر شیب، طول‌جویچه و دبی بر عملکرد نیشکر و شکر انجام شده است. به‌همین منظور آزمایشی به‌صورت کرت‌های دو بار خرد شده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در شرکت کشت و صنعت میرزاکوچک‌خان انجام شد. این طرح با سه تیمار و هر تیمار در سه سطح شامل: شیب 02/0، 04/0 و 06/0 درصد، طول‌جویچه 150، 200 و 250 متر و دبی 2 ، 5/2 و 3 لیتر در ثانیه انجام شد. عملکرد نیشکر و شکر در این مطالعه به‌ترتیب 8/65 تا 4/120 تن در هکتار و 3/6 تا 5/12 تن در هکتار بود. عملکرد نیشکر و شکر به‌طور معنی‌داری تحت تأثیر شیب و طول‌جویچه و دبی قرار گرفت. تغییرات میانگین به‌دلیل اثرمتقابل شیب، طول‌جویچه و دبی بر عملکرد نیشکر معنی‌دار بود(01/0>P). طول‌جویچه 250 متر، دبی 2 لیتر در ثانیه و شیب 04/0 درصد با عملکرد نیشکر 4/120 تن در هکتار و عملکرد شکر 6/12 تن در هکتار، برای تولید شکر در مزارع نیشکر شرکت کشت و صنعت میرزاکوچک‌خان بهتر است. ترکیبی از طول‌جویچه 250 متری با شیب 04/0 درصد و دبی 2 لیتر در ثانیه با توجه به کاهش تلفات نفوذ عمقی و کاهش زه‌آب و مصرف بهینۀ آب که منجر به تولید نیشکر و شکر با عملکرد مناسب شده است را می‌توان توصیه کرد.