فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه بحران آب، خشک‌سالی، افزایش جمعیت و کمبود منابع آب متعارف، استفاده از فناوری‌های جدید به‌منظور استفاده از آب‌های نامتعارف و مدیریت مصرف در بخش‌های مختلف به‌شدت مورد نیاز است. در پژوهش حاضر، به واکاوی عوامل مؤثر بر موفقیت و شکست پژوهش‌های فناورانه صنعت آب در ایران با هدف شناسایی دلایل عدم به کارگیری و اجرای طرح‌ها، اختراعات و پژوهش‌های فناورانه آب کشور پرداخته شد. بدین‌منظور 10 مورد از مهم‌ترین فناوری‌ها، ابداعات، اختراعات، پروژه‌ها و ایده‌های کاربردی برای بخش آب کشور از بین 70 فناوری منتخب، شناسایی شدند. برای ارائه راهکارهای اثربخشی تقویت موفقیت و جلوگیری از شکست فناوری‌های آب، 15 پرسشنامه بر اساس فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) توسط افراد متخصص، مجرب، خبره و مسلط به موضوع در پاییز و زمستان 1401 تکمیل و نتایج در بهار 1402 تحلیل شد. ساختار سلسله مراتبی با توجه به هدف مورد مطالعه، شامل چهار بعد فنی، اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی بود که هرکدام از بعدها چهار زیرمعیار داشتند. بعد از تکمیل پرسشنامه‌ها، با استفاده از نرم‌افزار Expert Choice وزن معیارها و زیرمعیارها تعیین شد. برای سنجش صحت پرسشنامه‌های تکمیل‌شده، نرخ ناسازگاری محاسبه و برابر 0/09 به دست آمد که از حد مجاز (0/1) کمتر بود. بررسی وزن‌ نهایی هرکدام از زیرمعیارها نشان داد که رتبه اول تا سوم از بین تمام گزینه‌های مورد بررسی در چهار معیار اصلی، به ترتیب زیرمعیار‌های سهولت تعمیر (S1) از معیار فنی با وزن نهایی 0/243، عمر مفید (S4) از معیار فنی با وزن 0/158 و هزینه بهره‌برداری و نگهداری (W4) از معیار اقتصادی با وزن 0/120 بودند. به‌طورکلی دو گزینه اول در بعد فنی و گزینه برتر در بعد اقتصادی، به‌عنوان مؤثرترین عوامل در اثربخشی تقویت موفقیت و جلوگیری از شکست فناوری‌های آب نقش دارند و باید در فناوری‌های جدید، این زیرمعیارها تأمین شود.