واکاوی دیباچۀ فراموش‌شدۀ حسام‌الدّین چلبی بر مثنوی معنوی

نویسندگان
doi
چکیده

حسام‌الدّین چلبی (622- 683 ق) عارف بزرگ و جانشین نام‌آور مولانا جلال‌الدین را خاصه از جهت نقشی که در سرایشِ مثنوی معنوی داشته، می‌شناسند. ذکر چلبی در مثنوی معنوی بارها آمده است چنان‌که مثنوی را به تعبیر شاعرانه حسامی‌نامه نیز خوانده است. او از معشوق‌های معنوی مولانا، برانگیزانندۀ وی در مثنوی‌سرایی و خود اوّلین کاتب آن است. از وی دیباچه-ای کوتاه اما ارجمند بر مثنوی مولوی باقی است که تاکنون مغفول مانده است. در این مقالۀ کوتاه آن دیباچه را آورده، ترجمه کرده و برخی قرائنی را که می‌توان بر صحت انتساب آن به حسام‌الدّین اقامه کرد، آورده‌ایم. همان‌گونه که حسام‌الدّین را مظهر مولانا دانسته‌اند، دیباچۀ او نیز شباهتی تام با دیباچه‌های نگاشته به قلم خود مولانا بر مثنوی دارد.