پژوهشی تطبیقی پیرامون منشأ نام و شخصیت کاوه آهنگر
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی ، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران
doi
10.22103/jcl.2023.20374.3547چکیده
سرمنشأ نام کاوه و ریشه شخصیت او یکی از موضوعات بحثبرانگیز در بین پژوهشگران میباشد که دستمایه پژوهشهای گوناگون با نتایجی متفاوت شده است. مجموعه نظرات پژوهشگران و نتیجه پژوهشهای آنها پیرامون این موضوع را میتوان به چهار دسته تقسیم کرد: دسته اول معتقدند نام کاوه با اسامی اوستایی ارتباط دارد، ولی شخصیت او قدمت ندارد. دسته دوم هم برای نام و هم شخصیت او قدمت اساطیری قائلاند. دسته سوم آن را داستانی عیّاری دانستهاند که در اواخر دوره ساسانیان و اوایل دوره اسلامی وارد حماسه ملی شده است و دسته چهارم کاوه را نمودی دیگر از گاو دانستهاند. اما نکتهای که تاکنون مغفول مانده ارتباط کاوه با اسطوره کیکاوس و کوی اوشنس هندی است. این پژوهش که به شیوه اسطورهشناسی تطبیقی با متون هندی انجام شده است به بررسی و مقایسه شخصیت کاوه با کوی اوشنس میپردازد که نتیجه نشان میدهد داستان کاوه جامه جدیدی از این اسطوره کهن است که علاوه بر یکی بودن ریشه نام، در شش ویژگی با آن مشابهت دارد: ساختن گرز، حکمت و دانایی، ثروت و تموّل، پرهیزگاری، جادو و نوشدارو. این اسطوره کهن هنگام انتقال از عصر اساطیر به حماسه دچار شکست شده و دو بخش نام آن هر کدام بر یک وجه از یک شخصیت اساطیری اطلاق شده است.