اثر آبیاری تکمیلی و کاربرد برگی سالیسیلیک اسید بر عملکرد کمی و کیفی دانه و روغن بادام زمینی (Arachis hypogaea L.)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران

2 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان

3 استادیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران

4 دانشیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران

5 استادیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران

doi
چکیده

این آزمایش، به‌منظور ارزیابی عملکرد دانه و ترکیب اسیدهای چرب در روغن بادام زمینی (Arachis hypogaea L.) تحت تأثیر آبیاری تکمیلی و سالیسیلیک اسید در طی فصل‌های زراعی 1397 و 1398 به‌صورت کرت‌های خرد شده با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی و در سه تکرار در مزرعه آزمایشی مرکز تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، آستارا (ایستگاه تحقیقاتی کانرود) اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل چهار سطح رژیم آبیاری از قبیل عدم آبیاری (به‌عنوان شاهد)، آبیاری در مرحله گل‌دهی، آبیاری در مرحله نمو غلاف‌ها، آبیاری در مرحله گل‌دهی + مرحله نمو غلاف‌ها و سه سطح سالیسیلیک اسید شامل 100، 200 و 300 میکرومول در لیتر به‌ترتیب به‌عنوان کرت اصلی و فرعی بود. تنش خشکی عملکرد دانه، محتوای روغن دانه، عملکرد روغن، عملکرد پروتئین، درصد اسیدهای چرب لینولئیک، استئاریک و بیهنیک اسید روغن بادام زمینی را کاهش داد. ولی، درصد پروتئین دانه، اسیدهای چرب اولئیک، پالمیتیک و آراشیدیک اسید روغن بادام زمینی در واکنش به تنش خشکی افزایش پیدا کرد. کاربرد برگی سالیسیلیک اسید با غلظت 300 میکرومول در لیتر در هر دو شرایط تنش خشکی و انجام آبیاری تکمیلی تمامی صفات اندازه‌گیری شده به استثنای اسیدهای چرب استئاریک و بیهنیک اسید را بهبود بخشید. بیشترین عملکرد دانه (3450 کیلوگرم در هکتار) بادام زمینی در واکنش به آبیاری تکمیلی در مراحل شروع گل‌دهی + تشکیل غلاف‌ها همراه با کاربرد سالیسیلیک اسید با غلظت 300 میکرومول در لیتر به‌دست آمد. همچنین، کاربرد سالیسیلیک اسید با غلظت 300 میکرومول در لیتر بیشترین میزان اولئیک اسید روغن بادام زمینی (98/60 درصد) را تحت شرایط عدم آبیاری (کشت دیم) نشان داد. بدین ترتیب، آبیاری تکمیلی و کاربرد برگی سالیسیلیک اسید می‌تواند در راستای ارتقای کمیت و کیفیت عملکرد دانه و روغن بادام زمینی تحت شرایط اقلیمی مشابه قابل توصیه باشد.