نقش صندوق توسعه ملی در ایجاد رشد اقتصادی و مهار تورم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.29252/jem.2021.220590.1573
چکیده

از بدو تأسیس صندوق توسعه ملی در سال 1389 تا سال 1398 بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار از درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت و گاز در اختیار این صندوق قرارگرفته است. نقشی که برای این صندوق تعیین‌شده است، تأمین مالی پروژه‌های سرمایه‌گذاری و حفظ ثروت جامعه برای نسل‌های آینده است. این مقاله سعی دارد اثر وجودی صندوق توسعه ملی بر سطح کلان اقتصاد را، به‌ویژه بر ایجاد رشد اقتصادی و مهار تورم، مورد بررسی قرار دهد. در این راستا یک الگوی اقتصادسنجی کلان ساختاری با 25 معادله رفتاری، 7 معادله ارتباطی و 62 رابطه تعریفی و اتحادی تنظیم شده است که 200 متغیر در رابطه با چهار بازار کالاها و خدمات، پول، ارز (تراز پرداخت‌ها) و کار را در برمی‌گیرد. معادلات الگو با استفاده از داده‌های سری زمانی سال‌های 1396-1338 به روش همجمعی برآورد شده و اعتبار الگو به کمک شبیه‌سازی پویا سنجش و تأیید شده است. سپس الگو برای شبیه‌سازی وضعیت عدم وجود صندوق در اقتصاد کشور باحالت وجود آن مقایسه شده است. نتایج الگو حاکی از آن است که حضور صندوق در مقایسه با نبود آن در اقتصاد کشور سبب شده تا در دوره زمانی 1396-1390 به‌طور متوسط نرخ رشد اقتصادی 2/2 واحد درصد افزایش، نرخ تورم 5/1 واحد درصد کاهش و نرخ بیکاری 1/2 واحد درصد کاهش داشته باشد. درعین‌حال اگر سهم صندوق از درآمدهای نفتی به دلیل کاهش آن از سال 1394 تقلیل نمی‌یافت، شرایط بهتری بر اقتصاد حاکم می‌بود.